Obecnie nie ma temperatury, od której czas pracy skraca się automatycznie. W 2026 roku decyzja o skróceniu dnia pracy należy do pracodawcy. Pracownik nie może samowolnie opuścić stanowiska tylko dlatego, że termometr wskazuje określoną wartość. Jeżeli pracodawca skróci dzień pracy z powodu upału, pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia za niezrealizowany czas pracy i nie musi go odpracowywać.
Jakie progi temperatury obowiązują obecnie i od 2027 roku?
Aktualne przepisy nakładają na pracodawcę przede wszystkim obowiązek zapewnienia bezpłatnych napojów oraz organizowania pracy w sposób bezpieczny. Nie wskazują jednak maksymalnej temperatury dla dorosłych pracowników, po której trzeba skrócić zmianę albo przerwać pracę.
Zmiana nastąpi 11 stycznia 2027 roku. Nowe przepisy wprowadzą progi, przy których pracodawca będzie musiał zastosować rozwiązania techniczne lub organizacyjne, a także granice wstrzymania pracy.
| Próg temperatury | Obowiązek lub działanie | Stan prawny |
|---|---|---|
| Powyżej 28°C w pomieszczeniu | Zapewnienie bezpłatnych napojów | Obowiązuje obecnie |
| Powyżej 25°C na otwartej przestrzeni | Zapewnienie bezpłatnych napojów | Obowiązuje obecnie |
| Powyżej 28°C w pomieszczeniu | Rozwiązania techniczne albo organizacyjne, takie jak chłodzenie, dodatkowe przerwy lub zmiana organizacji pracy | Od 11 stycznia 2027 roku |
| Powyżej 25°C przy ciężkiej pracy fizycznej w pomieszczeniu lub na otwartej przestrzeni | Rozwiązania ograniczające wpływ upału na zdrowie pracowników | Od 11 stycznia 2027 roku |
| Powyżej 35°C w pomieszczeniu | Wstrzymanie pracy, z wyjątkami przewidzianymi w przepisach | Od 11 stycznia 2027 roku |
| Powyżej 32°C przy ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni | Wstrzymanie pracy | Od 11 stycznia 2027 roku |
Próg 28°C w pomieszczeniu i 25°C na zewnątrz nie oznacza automatycznego skrócenia czasu pracy. Od 2027 roku będzie uruchamiał obowiązek reakcji pracodawcy. Krótsza zmiana pozostanie jednym z możliwych rozwiązań, obok przerw, rotacji czy przesunięcia godzin pracy.
Przy ciężkiej pracy fizycznej znaczenie ma wydatek energetyczny organizmu. W nowych przepisach za taką pracę uznaje się pracę, przy której wydatek energetyczny w ciągu zmiany przekracza 1500 kcal u mężczyzn lub 1000 kcal u kobiet. Dotyczy to między innymi rozładunku, części prac budowlanych, pracy przy piecu oraz intensywnych prac magazynowych.
Co pracodawca może zrobić podczas upałów?
Już teraz pracodawca ma obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki pracy na podstawie art. 207 Kodeksu pracy. Przy ocenie zagrożenia znaczenie ma nie tylko temperatura, lecz także wilgotność, nasłonecznienie, wentylacja, rodzaj odzieży i wysiłek fizyczny.
W czasie upałów pracodawca może zastosować między innymi następujące rozwiązania:
- Dodatkowe przerwy – umożliwiają odpoczynek w chłodniejszym, zacienionym lub klimatyzowanym miejscu.
- Rotację pracowników – ogranicza czas spędzany przy piecu, maszynie albo na stanowisku bezpośrednio nasłonecznionym.
- Przesunięcie godzin pracy – pozwala wykonywać najbardziej obciążające zadania rano lub wieczorem.
- Pracę zdalną – może być zastosowana przy obowiązkach, które nie wymagają obecności na stanowisku.
- Skrócenie dnia pracy – jest możliwe obecnie na podstawie decyzji pracodawcy, bez obniżania wynagrodzenia pracownika.
Pracodawca powinien również ograniczać nagrzewanie pomieszczeń, zapewnić sprawną wentylację, zasłonić okna, udostępnić wodę oraz zorganizować miejsca odpoczynku. Przy pracy na zewnątrz szczególne znaczenie ma ochrona przed słońcem i możliwość odpoczynku w cieniu.
Kiedy pracownik może powstrzymać się od pracy?
Art. 210 Kodeksu pracy nie wiąże prawa do powstrzymania się od pracy z konkretną temperaturą. Pracownik może skorzystać z tego uprawnienia, gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom BHP i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla jego zdrowia lub życia albo gdy wykonywana praca może zagrozić innym osobom.
W takiej sytuacji trzeba niezwłocznie zawiadomić przełożonego. Nie jest to równoznaczne z samowolnym wyjściem z pracy. Sama temperatura 30°C, 32°C czy 34°C nie daje automatycznie prawa do opuszczenia stanowiska. Należy ocenić rzeczywiste warunki, w tym rodzaj pracy, wentylację, dostęp do napojów, nasłonecznienie oraz stan zdrowia pracownika.
Art. 210 Kodeksu pracy chroni pracownika w razie realnego zagrożenia, a nie przy każdym przekroczeniu określonej wartości na termometrze.
Jeżeli u pracownika pojawiają się objawy wskazujące na zagrożenie zdrowia, powinien poinformować przełożonego i przerwać wykonywanie czynności do czasu zapewnienia bezpiecznych warunków. Od 11 stycznia 2027 roku dodatkową podstawą będzie przekroczenie ustawowych progów 35°C w pomieszczeniu lub 32°C przy ciężkiej pracy fizycznej na otwartej przestrzeni, gdy przepisy będą nakazywać wstrzymanie pracy.
Co oznacza to dla pracownika?
W 2026 roku nie można wskazać jednej temperatury, od której przysługuje skrócony czas pracy. Przy przekroczeniu 28°C w pomieszczeniu albo 25°C na zewnątrz pracodawca musi zapewnić bezpłatne napoje, ale nie musi automatycznie skracać zmiany.
Jeżeli warunki stają się niebezpieczne, pracodawca powinien zmienić organizację pracy, a pracownik może skorzystać z art. 210 Kodeksu pracy po niezwłocznym zawiadomieniu przełożonego. Od 2027 roku pojawią się konkretne progi działania, lecz także wtedy skrócenie czasu pracy nie będzie jedyną możliwą reakcją.
Artykuł przedstawia stan prawny wskazany w dostarczonych materiałach, aktualny na wrzesień 2026 roku. W sprawach dotyczących konkretnego stanowiska pracy, zagrożenia zdrowia lub prawidłowego zastosowania przepisów warto skonsultować się z Państwową Inspekcją Pracy albo specjalistą do spraw BHP.
