Urlop wychowawczy dla ojca trwa do 36 miesięcy na jedno dziecko. Jest to limit wspólny dla obojga rodziców, a sam urlop pozostaje bezpłatny. Ojciec może wykorzystać całość albo część tego wymiaru, jeśli spełnia warunki określone w Kodeksie pracy.
Jaki wymiar ma urlop wychowawczy dla ojca?
Urlop wychowawczy służy osobistej opiece nad dzieckiem. Wymiar do 36 miesięcy nie przysługuje wyłącznie ojcu ani wyłącznie matce. Jest to łączny limit na jedno dziecko, z którego rodzice mogą korzystać osobno albo w określonych sytuacjach jednocześnie.
Jeżeli jedno z rodziców wykorzysta część urlopu, druga osoba może skorzystać tylko z pozostałego wymiaru. Urlop wychowawczy nie jest finansowany jako wynagrodzenie za pracę ani jako zasiłek z ZUS, dlatego w czasie jego trwania pracownik nie otrzymuje pensji od pracodawcy.
Jak korzystać z urlopu wychowawczego?
Ojciec może wystąpić o urlop wychowawczy na wniosek, jeżeli jest pracownikiem uprawnionym do tego urlopu. W praktyce znaczenie mają przede wszystkim wspólny limit, wiek dziecka i sposób podziału urlopu.
Najważniejsze zasady są następujące:
- 36 miesięcy to maksymalny łączny wymiar urlopu na jedno dziecko.
- Urlop można podzielić maksymalnie na 5 części.
- Można korzystać z niego do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat.
- Rodzice mogą korzystać z urlopu jednocześnie, ale wspólny limit nadal wynosi 36 miesięcy.
Wspólne korzystanie z urlopu przez rodziców nie oznacza więc podwojenia wymiaru. Jeżeli oboje są na urlopie wychowawczym w tym samym czasie, wykorzystują ten sam wspólny limit przypisany do dziecka.
Urlop wychowawczy a urlop ojcowski – czym się różnią?
Określenia „wychowawczy” i „ojcowski” dotyczą dwóch odrębnych uprawnień. Urlop ojcowski jest przeznaczony wyłącznie dla ojca i ma znacznie krótszy wymiar. Urlop wychowawczy może wykorzystać każde z rodziców, ale jego limit jest wspólny.
| Cecha | Urlop wychowawczy | Urlop ojcowski |
|---|---|---|
| Płatność | Bezpłatny | Płatny, na zasadach właściwych dla zasiłku macierzyńskiego |
| Wymiar | Do 36 miesięcy łącznie na jedno dziecko | Do 2 tygodni |
| Termin wykorzystania | Do końca roku kalendarzowego, w którym dziecko kończy 6 lat | Co do zasady do ukończenia przez dziecko 12. miesiąca życia |
| Komu przysługuje? | Matce albo ojcu spełniającemu warunki do urlopu | Wyłącznie ojcu dziecka |
| Cel | Osobista opieka nad dzieckiem przez dłuższy okres | Opieka nad dzieckiem w krótkim, odrębnym okresie |
Najczęstszy błąd polega na uznaniu, że urlop wychowawczy jest płatnym „urlopem dla taty”. W rzeczywistości płatność dotyczy urlopu ojcowskiego na zasadach określonych w przepisach, natomiast urlop wychowawczy jest bezpłatny.
Czy urlop wychowawczy może być dłuższy?
W przypadku dziecka posiadającego orzeczenie o niepełnosprawności rodzic może mieć prawo do dodatkowego, niezależnego urlopu wychowawczego. Może on wynosić do 36 miesięcy i być wykorzystywany na zasadach związanych z opieką nad dzieckiem z niepełnosprawnością, także po ukończeniu przez dziecko 6 lat.
Podstawowa odpowiedź pozostaje jednak prosta: ojcu przysługuje do 36 miesięcy urlopu wychowawczego na jedno dziecko, w ramach wspólnego limitu rodziców, i jest to urlop bezpłatny.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej. W przypadku wątpliwości dotyczących uprawnień pracowniczych warto sprawdzić aktualne przepisy Kodeksu pracy lub skonsultować się ze specjalistą prawa pracy.
