Wniosek o świadczenie „Aktywni rodzice w pracy” składa się wyłącznie elektronicznie. W typowej sytuacji nie trzeba dołączać żadnych plików, ponieważ ZUS sam sprawdza dane o ubezpieczeniu i aktywności zawodowej w swoich rejestrach. Załączniki są potrzebne głównie w szczególnych przypadkach, takich jak opieka naprzemienna, adopcja, piecza zastępcza albo pobyt cudzoziemca w Polsce.
Uwaga: wniosek papierowy nie zostanie przez ZUS rozpatrzony. Do złożenia formularza potrzebujesz dostępu do PUE/eZUS albo jednej z pozostałych elektronicznych dróg składania wniosku.
Czy do wniosku trzeba dołączać dokumenty?
Najczęściej nie. ZUS weryfikuje między innymi podleganie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym oraz dane dotyczące aktywności zawodowej rodziców. Nie musisz więc załączać umowy o pracę, umowy zlecenia, dokumentów potwierdzających wynagrodzenie ani zaświadczeń od pracodawcy, jeśli dane mogą zostać sprawdzone w rejestrach.
W formularzu trzeba jednak podać wymagane informacje i złożyć oświadczenie o tym, czy dziecko wychowujesz wspólnie z drugą osobą, czy samodzielnie. W niektórych przypadkach ZUS poprosi o dodatkowe dokumenty.
Jakie dane przygotować przed wypełnieniem formularza?
Przed rozpoczęciem wniosku warto mieć pod ręką następujące informacje:
- Dane drugiego rodzica, małżonka albo innej osoby, z którą wspólnie wychowujesz dziecko.
- Dane dziecka lub dzieci, na które składasz wniosek.
- Informacje o aktywności zawodowej, także wykonywanej w państwie Unii Europejskiej, EFTA albo Wielkiej Brytanii, jeśli dotyczy.
- Numer rachunku bankowego, na który ZUS ma przekazywać świadczenie.
- Oświadczenie o wspólnym albo samodzielnym wychowywaniu dziecka.
- Numer orzeczenia o niepełnosprawności dziecka, jeśli ma ono znaczenie dla wniosku. Skanu orzeczenia co do zasady nie trzeba dołączać.
Oświadczenie o wspólnym wychowywaniu dziecka obejmuje także sytuację, w której wychowujesz je z małżonkiem, partnerem albo inną osobą mieszkającą z tobą i dzieckiem.
Kiedy potrzebne są dodatkowe dokumenty?
Załączniki dołącza się wtedy, gdy szczególna sytuacja rodzinna lub status wnioskodawcy nie może zostać potwierdzony wyłącznie na podstawie danych w rejestrach.
| Sytuacja życiowa | Wymagany dokument |
|---|---|
| Opieka naprzemienna | Prawomocne orzeczenie sądu potwierdzające ustanowienie opieki naprzemiennej obojga rodziców nad dzieckiem. |
| Opiekun faktyczny, który wystąpił o adopcję | Zaświadczenie sądu opiekuńczego albo ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu adopcyjnym, zawierające datę wystąpienia z wnioskiem, oraz oświadczenie o dacie przyjęcia dziecka na wychowanie. |
| Rodzina zastępcza lub rodzinny dom dziecka | Zaświadczenie z powiatowego centrum pomocy rodzinie albo od innego organizatora pieczy zastępczej o umieszczeniu dziecka w rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, wraz z datą umieszczenia. |
| Cudzoziemiec | Dokument potwierdzający legalny pobyt w Polsce i dostęp do rynku pracy, na przykład karta pobytu albo inny dokument uprawniający do pobytu i pracy w Polsce. |
Jeżeli ZUS uzna, że do rozpatrzenia sprawy potrzebne są jeszcze inne dokumenty, wyśle wezwanie na konto PUE/eZUS. Brak uzupełnienia wniosku w wyznaczonym terminie może spowodować, że nie zostanie on rozpatrzony.
Jak złożyć wniosek krok po kroku?
Wniosek możesz złożyć przez PUE/eZUS, aplikację mZUS, portal Emp@tia albo bankowość elektroniczną banku, który udostępnia taką usługę. Najbardziej bezpośrednia ścieżka przez PUE/eZUS wygląda następująco:
- Zaloguj się do swojego profilu PUE/eZUS. Jeśli nie masz profilu, załóż go przez internet albo z pomocą pracownika ZUS.
- Przejdź do zakładki „Ogólny”, „Ubezpieczony” albo „Świadczeniobiorca”.
- Wybierz z menu „Aktywny Rodzic – Wniosek i informacje”, a następnie formularz „Aktywni rodzice w pracy”.
- Wpisz dane swoje, drugiego rodzica lub osoby wspólnie wychowującej dziecko oraz dane dziecka.
- Złóż wymagane oświadczenia i dołącz dokumenty, jeśli twoja sytuacja znajduje się w tabeli powyżej.
- Wyślij wniosek i sprawdzaj korespondencję na koncie PUE/eZUS.
Jeśli złożysz wniosek przez Emp@tię lub bankowość elektroniczną, ZUS również prowadzi dalszą korespondencję przez PUE/eZUS. Powiadomienie o piśmie może przyjść e-mailem lub SMS-em, jeśli podasz te dane we wniosku.
Najważniejsze jest przygotowanie danych, a nie kompletu załączników. W standardowym przypadku ZUS pobiera informacje z rejestrów, natomiast dokumenty trzeba dołączyć tylko wtedy, gdy wynika to z sytuacji rodzinnej, obywatelstwa lub formy sprawowania opieki nad dzieckiem.
