Limit 112 000 zł przy uldze na dziecko nie oznacza ani wynagrodzenia brutto z umowy, ani kwoty netto otrzymanej „na rękę”. Chodzi o dochód ustalony według zasad ustawy o PIT, czyli przychód pomniejszony o koszty uzyskania przychodu oraz składki na ubezpieczenia społeczne.
Czy 112 tys. zł to brutto czy netto?
Potoczne określenia „brutto” i „netto” są w tym przypadku mylące. Nie należy porównywać limitu z kwotą brutto wskazaną na umowie o pracę ani z roczną sumą wypłat wpływających na konto.
Dla potrzeb ulgi na dziecko trzeba ustalić dochód podatkowy. W uproszczeniu oblicza się go według wzoru:
przychód – koszty uzyskania przychodu – składki na ubezpieczenia społeczne = dochód do limitu
Limit dotyczy przede wszystkim rodziców wychowujących jedno dziecko. Przy jego sprawdzaniu bierze się pod uwagę dochody opodatkowane według skali podatkowej, na przykład z umowy o pracę, umowy zlecenia lub działalności rozliczanej na zasadach ogólnych. Sama kwota netto z paska wynagrodzeń nie jest właściwą podstawą obliczeń.
Co wchodzi do dochodu przy uldze na dziecko?
Przy weryfikacji limitu należy przeanalizować poszczególne elementy dochodu wykazane w dokumentach podatkowych:
- Przychód – kwota uzyskana z danego źródła przed odliczeniem kosztów uzyskania przychodu.
- Koszty uzyskania przychodu – koszty uwzględniane przy ustalaniu dochodu, na przykład pracownicze koszty ryczałtowe albo koszty faktycznie poniesione, gdy przepisy na to pozwalają.
- Składki na ubezpieczenia społeczne – składki pomniejszające dochód dla celów tego limitu.
Nie należy automatycznie odejmować składki zdrowotnej tak, jak składek społecznych. Dochody z kilku źródeł trzeba zsumować zgodnie z zasadami obowiązującymi przy danym rozliczeniu. Pomocne będą informacje z PIT-11 oraz dane przeniesione do zeznania PIT-37 lub PIT-36.
| Sytuacja podatnika | Roczny limit dochodu | Jak liczyć dochód? |
|---|---|---|
| Małżonkowie pozostający w małżeństwie przez cały rok | 112 000 zł łącznie | Suma dochodów małżonków po odliczeniu KUP i składek społecznych |
| Osoba samotnie wychowująca jedno dziecko | 112 000 zł | Dochód tej osoby po odliczeniach określonych w ustawie |
| Osoba niepozostająca w związku małżeńskim i nierozliczająca się jako samotny rodzic | 56 000 zł | Dochód tej osoby po odliczeniu KUP i składek społecznych |
Limit 112 000 zł dla małżonków jest wspólny, a więc nie dotyczy każdego z nich osobno. Jeżeli małżeństwo pozostawało w związku przez cały rok podatkowy, sumuje się dochody obojga małżonków. Osoba, która nie pozostawała w związku małżeńskim, co do zasady sprawdza limit 56 000 zł, chyba że spełnia warunki dla osoby samotnie wychowującej dziecko.
Jak obliczyć dochód do limitu?
Do samodzielnego sprawdzenia limitu potrzebujesz informacji o wszystkich dochodach rozliczanych według zasad właściwych dla ulgi:
- Zbierz PIT-11 oraz inne informacje o dochodach uzyskanych w danym roku podatkowym.
- Wybierz przychody, które podlegają rozliczeniu według skali podatkowej, i zsumuj je zgodnie z zasadami PIT.
- Odejmij koszty uzyskania przychodu wykazane dla poszczególnych źródeł.
- Odejmij składki na ubezpieczenia społeczne podlegające uwzględnieniu przy ustalaniu dochodu.
- Porównaj otrzymany wynik z limitem właściwym dla Twojej sytuacji rodzinnej.
Przykładowo, roczne wynagrodzenie brutto z umowy o pracę nie jest jeszcze dochodem do limitu. Najpierw trzeba pomniejszyć je o właściwe koszty uzyskania przychodu i składki społeczne. Z drugiej strony kwota wypłacona na konto jest już pomniejszona także o zaliczkę na podatek i inne potrącenia, dlatego nie można traktować jej jako dochodu podatkowego do tego celu.
Ulga na dziecko jest odliczeniem od podatku i wykazuje się ją w zeznaniu, najczęściej w PIT-37 albo PIT-36, z załącznikiem PIT/O. Z odliczenia mogą korzystać osoby mające dochody opodatkowane według skali. Sam podatek liniowy lub ryczałt nie daje prawa do ulgi, ale podatnik może ją rozliczyć, jeśli równocześnie uzyskuje dochody opodatkowane skalą.
Kiedy limit dochodu nie obowiązuje?
Limit dochodu rodziców nie ma zastosowania w kilku ważnych sytuacjach:
- Rodzice korzystają z ulgi na dwoje lub większą liczbę dzieci, na które rzeczywiście przysługuje odliczenie.
- Podatnik wychowuje jedno dziecko z niepełnosprawnością i spełnia ustawowe warunki zastosowania wyjątku.
- Dochody rodziców nie są badane według limitu 112 000 zł lub 56 000 zł, gdy przepisy przewidują dla danej sytuacji brak ograniczenia dochodowego.
- Przy ocenie prawa do ulgi uwzględnia się liczbę dzieci, na które faktycznie przysługuje odliczenie, a nie wyłącznie liczbę dzieci w rodzinie.
Jeżeli na jedno z dzieci nie można zastosować ulgi, na przykład z powodu niespełnienia warunków dotyczących pełnoletniego dziecka, może to zmienić liczbę dzieci uwzględnianych przy ocenie limitu. Dlatego w bardziej złożonych przypadkach trzeba sprawdzić prawo do ulgi osobno dla każdego dziecka.
Najkrócej: 112 000 zł to nie pensja brutto ani wypłata netto. To dochód podatkowy po pomniejszeniu przychodu o koszty uzyskania przychodu i składki społeczne. Limit dotyczy głównie rodziców jedynaków, a właściwa kwota zależy od sytuacji rodzinnej podatnika.
Artykuł nie stanowi porady podatkowej ani prawnej. Przy nietypowej sytuacji rodzinnej, kilku źródłach dochodu lub zmianie stanu cywilnego w trakcie roku warto zweryfikować rozliczenie z doradcą podatkowym albo w aktualnych materiałach Ministerstwa Finansów.
