Trzynasta emerytura to dodatkowe świadczenie pieniężne wypłacane raz w roku emerytom i rencistom. Przysługuje osobom, które mają aktywne prawo do uprawnionego świadczenia 31 marca danego roku. Wypłata następuje automatycznie, bez składania wniosku, zwykle razem z kwietniową emeryturą lub rentą.
Czym jest trzynasta emerytura?
Trzynasta emerytura, formalnie nazywana dodatkowym rocznym świadczeniem pieniężnym, jest jednorazowym dodatkiem do emerytury lub renty. Zasady jej wypłaty określa ustawa o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów.
Jej wysokość odpowiada kwocie najniższej emerytury obowiązującej od 1 marca danego roku. W 2026 roku jest to 1 978,49 zł brutto. Kwota wypłacona na konto będzie niższa, ponieważ od świadczenia potrąca się zaliczkę na podatek dochodowy oraz składkę na ubezpieczenie zdrowotne.
Komu przysługuje trzynasta emerytura?
Prawo do świadczenia mają osoby, które 31 marca danego roku pobierają jedno z uprawnionych świadczeń i mają do niego aktywne prawo. Dotyczy to świadczeń wypłacanych między innymi przez ZUS, KRUS, ZER MSWiA oraz inne organy rentowe.
Do grup uprawnionych należą:
- emeryci pobierający emeryturę z ZUS, KRUS lub systemu zaopatrzenia emerytalnego służb mundurowych
- osoby otrzymujące rentę z tytułu niezdolności do pracy, w tym rentę wypadkową
- osoby pobierające rentę socjalną lub rentę rodzinną
- osoby uprawnione do emerytury pomostowej, świadczenia przedemerytalnego lub zasiłku przedemerytalnego
- osoby pobierające nauczycielskie świadczenie kompensacyjne
- osoby otrzymujące rentę inwalidy wojennego lub wojskowego oraz rodzicielskie świadczenie uzupełniające
Decydujące znaczenie ma 31 marca. Osoba, która nabędzie prawo do emerytury lub renty dopiero po tym dniu, otrzyma trzynaste świadczenie dopiero w kolejnym roku, o ile nadal będzie spełniać wymagane warunki.
Jakie są zasady wypłaty?
Organ wypłacający świadczenie sam sprawdza uprawnienia i przekazuje pieniądze. Nie trzeba składać wniosku ani kontaktować się z ZUS, KRUS czy innym organem rentowym. Trzynastka jest wypłacana razem z kwietniową emeryturą lub rentą, także wtedy, gdy świadczenie podstawowe jest przekazywane przekazem pocztowym. W przypadku świadczeń wypłacanych kwartalnie dodatkowa kwota również może zostać przekazana w kwietniu.
| Cecha | Szczegóły |
|---|---|
| Wysokość | Kwota najniższej emerytury obowiązująca od 1 marca danego roku, w 2026 roku 1 978,49 zł brutto |
| Wniosek | Nie jest wymagany, wypłata odbywa się automatycznie |
| Termin | Zwykle kwiecień, razem z emeryturą lub rentą |
| Podatek i składka | Od kwoty brutto pobiera się zaliczkę na podatek dochodowy i składkę zdrowotną |
Trzynasta emerytura nie zależy od wysokości regularnie pobieranej emerytury lub renty, jeśli świadczenie podstawowe jest co najmniej równe najniższej emeryturze. Jeżeli świadczenie jest niższe od minimum, dodatkowa wypłata może odpowiadać faktycznie pobieranej kwocie. Osoba mająca prawo do kilku świadczeń otrzymuje tylko jedną trzynastkę. Ta sama zasada dotyczy renty rodzinnej, nawet gdy pobiera ją kilka osób.
Kiedy trzynasta emerytura nie przysługuje?
Brak wypłaty wynika przede wszystkim z braku aktywnego prawa do uprawnionego świadczenia w dniu referencyjnym. Trzynastka nie jest przyznawana w szczególności w następujących sytuacjach:
- prawo do emerytury lub renty było zawieszone 31 marca
- wypłata świadczenia była wstrzymana przez właściwy organ rentowy
- prawo do emerytury lub renty zostało nabyte dopiero po 31 marca
- osoba nie pobierała w dniu referencyjnym żadnego świadczenia objętego ustawą
Samo złożenie wniosku o emeryturę przed końcem marca nie zawsze wystarcza. Liczy się posiadanie prawa do świadczenia w wymaganym dniu, a nie wyłącznie data złożenia dokumentów.
Czy trzynasta emerytura podlega egzekucji?
Trzynaste świadczenie jest chronione przed potrąceniami i egzekucją komorniczą na zasadach określonych w przepisach. Nie wlicza się go także do dochodu przy ustalaniu prawa do innych świadczeń, jeżeli przepisy dotyczące danego świadczenia przewidują takie wyłączenie.
Najważniejszy warunek otrzymania dodatku jest prosty: 31 marca trzeba mieć aktywne prawo do uprawnionej emerytury lub renty. Spełnienie tego kryterium powoduje automatyczną wypłatę w kwietniu, bez składania dodatkowego wniosku.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku indywidualnych wątpliwości dotyczących prawa do świadczenia lub jego potrąceń należy skontaktować się z właściwym organem rentowym.
