Emerytura pomostowa nie wynosi z góry określonego procentu ostatniej pensji ani stałego procentu emerytury powszechnej. Nie ma więc uniwersalnego przelicznika, takiego jak 70% czy 85% wynagrodzenia. ZUS wylicza świadczenie indywidualnie na podstawie zgromadzonego kapitału.
Jak ZUS oblicza emeryturę pomostową?
Wysokość emerytury pomostowej ustala się według zasad stosowanych przy emeryturze powszechnej. Podstawą jest suma zwaloryzowanych składek zapisanych na koncie ubezpieczonego, zwaloryzowanego kapitału początkowego oraz środków uwzględnianych zgodnie z zasadami systemu emerytalnego.
Uproszczony wzór wygląda następująco:
emerytura pomostowa = zwaloryzowany kapitał emerytalny ÷ średnie dalsze trwanie życia
Średnie dalsze trwanie życia wynika z tablic ogłaszanych przez prezesa Głównego Urzędu Statystycznego. Nie jest to liczba miesięcy, przez które konkretna osoba na pewno będzie pobierać świadczenie, lecz parametr statystyczny używany do obliczeń.
Na końcową kwotę wpływają przede wszystkim:
- Zwaloryzowane składki zapisane na indywidualnym koncie w ZUS.
- Kapitał początkowy, jeżeli został ustalony za okres ubezpieczenia sprzed 1 stycznia 1999 roku.
- Środki uwzględniane na subkoncie, zgodnie z zasadami ich rozliczania.
- Wartość średniego dalszego trwania życia przyjmowana do wyliczenia świadczenia.
Oznacza to, że wysokość emerytury pomostowej nie zależy bezpośrednio od ostatniej pensji. Wynagrodzenie ma znaczenie pośrednie, ponieważ od podstawy wymiaru wynagrodzenia zależy wysokość odprowadzanych składek.
Emerytura pomostowa a powszechna – skąd bierze się różnica?
Emerytura pomostowa jest świadczeniem przejściowym. Przysługuje przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego osobom, które spełniają warunki określone w Ustawie o emeryturach pomostowych, w tym dotyczące pracy w szczególnych warunkach lub o szczególnym charakterze.
Sam sposób matematycznego wyliczenia nie polega jednak na zastosowaniu niższego procentu. Niższa kwota wynika najczęściej z tego, że osoba przechodząca na pomostówkę ma krótszy okres dalszego opłacania składek, a zgromadzony kapitał jest dzielony przy parametrze związanym z wcześniejszym momentem ustalenia świadczenia.
| Cecha | Emerytura pomostowa | Emerytura powszechna |
|---|---|---|
| Moment przyznania | Przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego, po spełnieniu dodatkowych warunków | Po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego |
| Podstawa wyliczeń | Zwaloryzowane składki, kapitał początkowy i właściwy parametr średniego dalszego trwania życia | Zwaloryzowane składki, kapitał początkowy i właściwy parametr średniego dalszego trwania życia |
| Wpływ stażu | Krótsze dalsze opłacanie składek może oznaczać niższy zgromadzony kapitał | Dłuższa aktywność zawodowa może zwiększyć kapitał i wysokość świadczenia |
| Charakter świadczenia | Przejściowy, wypłacany do osiągnięcia powszechnego wieku emerytalnego | Zasadniczo docelowe świadczenie emerytalne |
Dlatego pomostówka bywa niższa od emerytury powszechnej, ale nie dlatego, że przepisy przewidują na przykład 70% albo 85% ostatniego wynagrodzenia. Taki sposób opisywania świadczenia jest mylący. Dwie osoby o podobnym stażu w pracy szczególnej mogą otrzymać różne kwoty, jeżeli różnią się wysokością zarobków, przebiegiem ubezpieczenia, kapitałem początkowym lub sumą zapisanych składek.
Emerytura pomostowa nie może być niższa od najniższej emerytury, jeżeli ubezpieczony spełnia warunki wymagane do zastosowania tej gwarancji. Kwota najniższego świadczenia zmienia się po waloryzacji, dlatego przy ustalaniu aktualnej wartości trzeba sprawdzić bieżące komunikaty ZUS.
Od czego zależy procent pensji otrzymywany na pomostówce?
Relacja świadczenia do ostatniego wynagrodzenia jest indywidualna i może się zmieniać w zależności od historii pracy. Znaczenie ma nie tylko ostatnia wypłata, lecz cały przebieg ubezpieczenia, w szczególności wysokość podstaw, od których opłacano składki, oraz długość okresów ubezpieczeniowych.
Nie da się więc rzetelnie obliczyć emerytury pomostowej przez pomnożenie ostatniej pensji przez ustalony procent. Najdokładniejszą kwotę ustala ZUS w decyzji, korzystając z danych zapisanych na koncie ubezpieczonego. Pomocne może być także zestawienie informacji o składkach i kapitale początkowym przed złożeniem wniosku.
Emerytura pomostowa nie ma stałego procentu normalnej emerytury ani ostatniej pensji. Jej wysokość wynika z indywidualnego kapitału, waloryzacji i parametrów używanych przez ZUS. Jeżeli świadczenie jest niższe od późniejszej emerytury powszechnej, przyczyną jest przede wszystkim wcześniejsze zakończenie gromadzenia kapitału, a nie odrębny, niższy przelicznik procentowy.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani indywidualnej porady dotyczącej świadczeń z ubezpieczeń społecznych. W konkretnej sprawie należy sprawdzić aktualne przepisy i dane zgromadzone w ZUS.
