Zazwyczaj bardziej opłaca się przejście na emeryturę w lutym niż w styczniu. Osoba, która złoży pierwszy wniosek w lutym i spełni pozostałe warunki, może skorzystać z marcowej waloryzacji świadczenia oraz otrzymać trzynastą emeryturę wypłacaną w kwietniu. Styczeń nie zawsze oznacza stratę, ale zwykle nie daje tej samej przewagi czasowej przed marcową podwyżką.
Styczeń czy luty – najważniejsze różnice
Marcowa waloryzacja podnosi emerytury już ustalone przed jej przeprowadzeniem. Dlatego osoba, która uzyska prawo do świadczenia przed marcem, może zostać objęta podwyżką od 1 marca. Przy pierwszym ustalaniu emerytury znaczenie ma też to, jak ZUS uwzględni składki, kapitał początkowy i środki zapisane na koncie oraz subkoncie.
Luty jest często bezpiecznym terminem, ponieważ pozwala zakończyć zatrudnienie i złożyć wniosek jeszcze przed marcową waloryzacją. Trzynasta emerytura przysługuje osobom, które mają ustalone prawo do świadczenia w terminie określonym w przepisach obowiązujących w danym roku. Sam miesiąc złożenia wniosku nie zastępuje więc spełnienia pozostałych warunków, ale w typowej sytuacji luty zwiększa szansę na uzyskanie świadczenia w najbliższym okresie wypłat.
| Cecha | Wniosek w styczniu | Wniosek w lutym |
|---|---|---|
| Marcowa waloryzacja | Może objąć świadczenie, jeżeli prawo do emerytury zostanie ustalone przed marcem | Również może objąć świadczenie, a termin jest bliżej marcowej waloryzacji |
| Trzynasta emerytura | Możliwe prawo, jeśli w kwietniu spełnione są ustawowe warunki | Możliwe prawo, jeśli w kwietniu spełnione są ustawowe warunki |
| Moment wyliczenia | Kapitał jest ustalany wcześniej, więc krócej pracujesz i odprowadzasz składki przed emeryturą | Dłuższa praca może zwiększyć kapitał, a świadczenie nadal może zostać objęte marcową waloryzacją |
Nie należy jednak traktować tej zasady jako gwarancji identycznego wyniku dla każdej osoby. Na wysokość świadczenia wpływają między innymi zgromadzone składki, kapitał początkowy, subkonto, moment osiągnięcia wieku emerytalnego oraz dalsza praca. Ostateczne wyliczenie zależy od danych zapisanych na koncie ubezpieczonego i przepisów zastosowanych przez ZUS.
Dlaczego luty może być korzystniejszy?
Wniosek złożony w lutym pozwala połączyć dwa potencjalne efekty. Po pierwsze, świadczenie ustalone przed marcem może zostać podwyższone w ramach corocznej waloryzacji emerytur. Po drugie, osoba posiadająca prawo do emerytury w wymaganym terminie może otrzymać trzynaste świadczenie w kwietniu.
Styczeń może być korzystny dla osoby, która potrzebuje natychmiastowego dochodu albo nie chce dłużej pracować. Jeżeli jednak można przepracować jeszcze jeden miesiąc, warto porównać dwa warianty: wcześniejsze pobieranie emerytury oraz późniejsze ustalenie wyższego świadczenia dzięki dodatkowym składkom i krótszemu okresowi dalszego trwania życia przyjmowanemu do obliczeń.
Nie ma jednej reguły, według której każdy powinien czekać do lutego. Miesiąc pracy może przynieść dodatkowe wynagrodzenie i składki, ale opóźnia rozpoczęcie wypłat. Dlatego przy większej różnicy w zgromadzonym kapitale najlepiej poprosić ZUS o symulację dla stycznia i lutego.
Co zmienia wcześniejsza decyzja ZUS?
Najważniejsze jest ustalenie, czy dana osoba dopiero składa pierwszy wniosek, czy ma już ostateczną decyzję ZUS przyznającą emeryturę. Jeżeli decyzja została wydana, nawet gdy wypłata świadczenia jest zawieszona, przejście na emeryturę w lutym nie musi oznaczać ponownego obliczenia całego kapitału od początku.
W takiej sytuacji zwykle składa się wniosek o podjęcie wypłaty, a nie kolejny „pierwszy” wniosek o emeryturę. Dalsza praca może natomiast uzasadniać późniejsze przeliczenie świadczenia z uwzględnieniem nowych składek. Nie jest to tym samym co ponowne ustalenie emerytury na zasadach obowiązujących przy pierwszym wniosku.
Jeżeli osoba nadal pracuje u pracodawcy, u którego była zatrudniona bezpośrednio przed przejściem na emeryturę, wypłata świadczenia może zostać zawieszona do czasu rozwiązania stosunku pracy. Wynika to z art. 103a ustawy o emeryturach i rentach z FUS. Po przerwie można ponownie podjąć zatrudnienie, ale dokument potwierdzający rozwiązanie umowy jest istotny dla uruchomienia wypłaty.
Przed podjęciem decyzji sprawdź w szczególności:
- Status decyzji ZUS – czy emerytura została już przyznana i od jakiej daty ustalono prawo do świadczenia.
- Przyczynę ewentualnego zawieszenia – zwłaszcza czy wynika ona z kontynuowania zatrudnienia.
- Nowe składki – czy po wydaniu decyzji nadal były odprowadzane składki emerytalne.
- Możliwość przeliczenia – czy po zakończeniu pracy albo po upływie roku można wystąpić o doliczenie nowych składek.
Jak przejść na emeryturę w wybranym miesiącu?
W typowej sytuacji formalności można uporządkować w następującej kolejności:
- Rozwiąż umowę o pracę, jeśli chcesz, aby ZUS rozpoczął wypłatę świadczenia. Przerwa może trwać krótko, ale musi być rzeczywista i udokumentowana.
- Złóż wniosek o emeryturę wraz z dokumentami potwierdzającymi zakończenie zatrudnienia, najlepiej przed końcem miesiąca, od którego ma być ustalone świadczenie.
- Jeżeli emerytura była wcześniej przyznana, złóż wniosek o podjęcie wypłaty zamiast traktować sprawę jak nowy wniosek.
- Po dalszej pracy sprawdź, czy możesz złożyć wniosek o przeliczenie emerytury z uwzględnieniem nowych składek.
Wniosek praktyczny: przy pierwszym przejściu na emeryturę luty zwykle wypada korzystniej od stycznia, zwłaszcza gdy celem jest objęcie świadczenia marcową waloryzacją i uzyskanie prawa do trzynastki. Jeżeli jednak decyzja ZUS została już wydana, najpierw trzeba ustalić, czy chodzi o podjęcie wypłaty, czy o przeliczenie świadczenia.
Jeśli masz wątpliwości, poproś doradcę emerytalnego ZUS o symulację dla stycznia i lutego. Różnica zależy od indywidualnego stażu, kapitału początkowego, subkonta i dalszych składek.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej. Przepisy dotyczące świadczeń i terminów wypłat mogą się zmieniać, dlatego w indywidualnej sprawie warto potwierdzić informacje w ZUS.
