Kod 0920 dotyczy osób pobierających stypendium podczas szkolenia, stażu lub przygotowania zawodowego dorosłych, jeżeli zostały skierowane przez podmiot inny niż powiatowy urząd pracy. Gdy nie mają innego tytułu do ubezpieczeń społecznych, obowiązkowe są składki emerytalna, rentowa i wypadkowa. Finansuje je w całości podmiot kierujący, a nie stażysta.
Co oznacza kod 0920?
Kod 0920 stosuje się do osób pobierających stypendium stażowe w okresie szkolenia, stażu albo przygotowania zawodowego dorosłych. Chodzi o przypadki, w których na szkolenie lub staż skierował je podmiot inny niż powiatowy urząd pracy, na przykład jednostka samorządu terytorialnego, uczelnia albo realizator projektu finansowanego ze środków publicznych.
Ten tytuł ubezpieczenia ma zastosowanie, gdy osoba pobierająca stypendium nie ma innej podstawy powodującej obowiązek ubezpieczeń społecznych. Płatnikiem składek jest podmiot kierujący. Zgodnie z ustawą o systemie ubezpieczeń społecznych finansuje on składki z własnych środków. Nie powinien więc pomniejszać stypendium o ich część przypadającą na stażystę.
Jakie składki ZUS obejmuje kod 0920?
Przy spełnieniu warunków określonych w art. 6 ust. 1 pkt 9a ustawy systemowej podstawę wymiaru składek stanowi kwota wypłacanego stypendium. Zakres obowiązkowych ubezpieczeń przedstawia się następująco:
| Ubezpieczenie | Czy obowiązkowe? | Kto finansuje? |
|---|---|---|
| Emerytalne | Tak | Podmiot kierujący, w całości z własnych środków |
| Rentowe | Tak | Podmiot kierujący, w całości z własnych środków |
| Wypadkowe | Tak, jeżeli osoba podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym | Podmiot kierujący jako płatnik składek |
Stażysta nie finansuje tych składek ze stypendium. Nie należy jednak utożsamiać kodu 0920 z umową o pracę ani umową zlecenia. Jeżeli dokument dotyczący stażu w rzeczywistości ustanawia inny tytuł prawny, zasady ubezpieczeń mogą być odmienne.
Kiedy składki nie są odprowadzane?
Obowiązek składkowy może nie wystąpić w szczególności w przypadku stypendiów finansowanych z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego lub Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, jeżeli świadczenie otrzymują osoby objęte ustawowym wyłączeniem. Dotyczy to uczniów szkół ponadpodstawowych oraz studentów do ukończenia 26. roku życia, skierowanych na szkolenie, staż lub przygotowanie zawodowe przez podmiot inny niż powiatowy urząd pracy.
Przed zastosowaniem wyłączenia trzeba sprawdzić podstawę prawną stypendium, źródło finansowania i dokumenty projektu. Znaczenie ma nie tylko nazwa świadczenia, lecz także rzeczywisty charakter stażu oraz status osoby pobierającej stypendium. W szczególności należy zweryfikować:
- czy stypendium jest finansowane z udziałem środków EFS lub EFS+,
- czy osoba jest uczniem szkoły ponadpodstawowej albo studentem, który nie ukończył 26 lat,
- kto formalnie kieruje na staż i występuje jako płatnik składek,
- czy stażysta nie ma innego tytułu do obowiązkowych ubezpieczeń społecznych.
Sam status studenta nie zwalnia automatycznie ze składek. Zwolnienie dotyczące studentów wykonujących umowę zlecenia jest odrębną regulacją i nie można przenosić go bezpośrednio na każde stypendium stażowe.
Od stypendium może powstać także obowiązek ubezpieczenia zdrowotnego, jeżeli osoba nie podlega temu ubezpieczeniu z innego tytułu. W określonych przypadkach, między innymi gdy stypendium jest zwolnione z podatku dochodowego, składka zdrowotna może zostać obniżona do 0 zł. Nie oznacza to jednak automatycznie braku obowiązku zgłoszenia do ubezpieczenia zdrowotnego.
Podstawę prawną stanowią przede wszystkim art. 6 ust. 1 pkt 9a, art. 6 ust. 4ba oraz art. 16 ust. 9a ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych. Przy wątpliwościach dotyczących kwalifikacji stypendium albo potrącenia składek należy porównać umowę, regulamin projektu i dokument zgłoszeniowy do ZUS.
Artykuł ma charakter informacyjny. W przypadku sporu o kwalifikację świadczenia lub nieprawidłowe potrącenia rozliczenie warto skonsultować z ZUS albo specjalistą do spraw ubezpieczeń społecznych.
