Ulga na dziecko w składce KRUS polega na obniżeniu składki emerytalno-rentowej o 1/3 za każde uprawnione dziecko, maksymalnie o 2/3. Nie obejmuje składki wypadkowej, chorobowej i macierzyńskiej oraz nie jest ulgą prorodzinną w PIT.
Ile wynosi składka KRUS po uwzględnieniu ulgi?
Podstawą obliczenia jest składka emerytalno-rentowa obowiązująca w danym kwartale. Za każde dziecko spełniające warunki można obniżyć ją o 1/3, jednak ulga obejmuje maksymalnie dwoje dzieci. Kwoty zmieniają się wraz ze stawkami KRUS, dlatego przed zapłatą trzeba sprawdzić komunikat dotyczący bieżącego kwartału.
Przykładowe wyliczenie dla stawki 696 zł kwartalnie, obowiązującej w przytoczonych danych za 2024 rok, wygląda następująco:
| Liczba dzieci z prawem do ulgi | Składka emerytalno-rentowa po uldze za kwartał | Składka po uldze za rok |
|---|---|---|
| 0 | 696 zł | 2784 zł |
| 1 | 464 zł | 1856 zł |
| 2 lub więcej | 232 zł | 928 zł |
Tabela dotyczy wyłącznie składki emerytalno-rentowej i ma charakter przykładowy. Nie pokazuje całej należności wobec KRUS, ponieważ składki wypadkowa, chorobowa i macierzyńska pozostają do opłacenia na zasadach ogólnych.
Kto może skorzystać z ulgi?
Ulga może przysługiwać rolnikowi lub domownikowi podlegającemu ubezpieczeniu społecznemu rolników, który faktycznie wychowuje dziecko i spełnia warunki określone w przepisach. Przy ocenie prawa do obniżki znaczenie mają wiek dziecka, jego nauka, pozostawanie na utrzymaniu oraz sytuacja opiekuna.
Najważniejsze warunki uprawniające do zastosowania ulgi to:
- Dziecko w odpowiednim wieku – co do zasady małoletnie, a w przypadku kontynuowania nauki także dziecko pełnoletnie, w granicach określonych przez przepisy.
- Faktyczne sprawowanie opieki – ulga wiąże się z wychowywaniem lub utrzymywaniem dziecka, a nie wyłącznie z samym pokrewieństwem.
- Brak zaległości w składkach KRUS – zaległości mogą uniemożliwić zastosowanie obniżki.
- Potwierdzenie prawa do ulgi – wnioskodawca powinien przedstawić dokumenty dotyczące dziecka, a przy starszym dziecku także potwierdzenie nauki.
W materiałach dotyczących uprawnienia pojawiają się także dzieci niepełnosprawne, dla których mogą obowiązywać odrębne zasady dotyczące wieku. W takiej sytuacji potrzebne jest orzeczenie o niepełnosprawności lub o stopniu niepełnosprawności. Szczegółowe kryteria warto potwierdzić w placówce KRUS przed złożeniem dokumentów.
Jak złożyć wniosek o ulgę?
Wniosek o ulgę składa się w placówce terenowej KRUS właściwej dla ubezpieczonego. Zgodnie z przyjętymi zasadami należy zrobić to do 31 marca danego roku. Złożenie dokumentów po tym terminie może oznaczać brak obniżki za wcześniejszy okres.
- Pobierz aktualny formularz wniosku dostępny w KRUS.
- Uzupełnij dane ubezpieczonego i dzieci, których dotyczy ulga.
- Dołącz dokumenty potwierdzające wiek, naukę lub szczególną sytuację dziecka.
- Złóż kompletny wniosek w odpowiedniej placówce KRUS i zachowaj potwierdzenie jego przekazania.
Zakres załączników zależy od sytuacji rodzinnej i wieku dziecka. Najczęściej potrzebne są:
| Nazwa dokumentu | Uwagi |
|---|---|
| Wniosek o ulgę | Składany na aktualnym formularzu KRUS. |
| Odpis aktu urodzenia dziecka | Zwykle wymagany przy pierwszym zgłoszeniu dziecka. |
| Dokument potwierdzający przysposobienie | Dotyczy dziecka adoptowanego. |
| Zaświadczenie o kontynuowaniu nauki | Może być wymagane, gdy pełnoletnie dziecko nadal się uczy. |
| Orzeczenie o niepełnosprawności | Potrzebne, gdy uprawnienie wynika z niepełnosprawności dziecka. |
| Orzeczenie lub postanowienie sądu | Dotyczy opieki ustanowionej przez sąd. |
Jeżeli dokumentacja jest niepełna, KRUS może wezwać do jej uzupełnienia. W razie wątpliwości dotyczących konkretnego przypadku należy skontaktować się z właściwą placówką Kasy przed upływem terminu.
Ulga w składce a finansowanie z budżetu państwa
Ulga na dziecko i finansowanie składki z budżetu państwa to dwa różne instrumenty. Pierwsza obniża należną składkę emerytalno-rentową z powodu wychowywania dzieci. Drugie rozwiązanie polega na opłacaniu tej składki z dotacji budżetu państwa w okresie osobistej opieki nad małym dzieckiem.
Finansowanie z budżetu państwa nie oznacza obniżenia wszystkich składek KRUS. Dotyczy wyłącznie składki emerytalno-rentowej, natomiast składkę wypadkową, chorobową i macierzyńską rolnik nadal opłaca samodzielnie.
Finansowanie może trwać do 3 lat, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez dziecko 5. roku życia. W przypadku osobistej opieki nad dzieckiem niepełnosprawnym okres ten może wynosić do 6 lat, nie dłużej niż do ukończenia przez dziecko 18 lat. Uprawnienia wykorzystane w KRUS i ZUS sumują się, a drugi rodzic nie może w tym samym czasie korzystać z finansowania składek z tego samego tytułu w drugim systemie.
Wniosek o finansowanie składa się odrębnie od wniosku o ulgę. Zwykle trzeba dołączyć akt urodzenia dziecka, a przy dziecku niepełnosprawnym także odpowiednie orzeczenie. Finansowanie rozpoczyna się od dnia złożenia wniosku, jeżeli spełnione są pozostałe warunki.
Ulga w składce KRUS nie jest też ulgą prorodzinną w PIT. Są to odrębne mechanizmy, oparte na innych przepisach i rozliczane w innych instytucjach. Sam fakt opłacania składek społecznych w KRUS nie zamienia obniżki składki w odliczenie podatkowe.
Kwoty składek KRUS zmieniają się co kwartał. Przed złożeniem wniosku lub dokonaniem wpłaty sprawdź aktualny komunikat KRUS oraz wymagania właściwej placówki terenowej.
