Emerytura z OFE nie jest wypłacana przez określoną liczbę lat. OFE nie wypłaca osobnego świadczenia – zgromadzone środki są przekazywane do ZUS i uwzględniane przy obliczaniu dożywotniej emerytury. Wyjątkiem jest okresowa emerytura kapitałowa, wypłacana uprawnionym kobietom od 60. do 65. roku życia.
OFE nie wypłaca osobnej emerytury
Otwarte Fundusze Emerytalne służą do gromadzenia części kapitału emerytalnego, ale nie są płatnikiem emerytur. Świadczenie wypłaca ZUS, a środki zapisane wcześniej w OFE są stopniowo przenoszone na subkonto w ZUS.
Przenoszenie odbywa się w ramach tzw. suwaka bezpieczeństwa. Na 10 lat przed osiągnięciem powszechnego wieku emerytalnego z OFE do ZUS trafia co miesiąc część zgromadzonych aktywów. W uproszczeniu jest to 1/120 środków objętych transferem. Dzięki temu kapitał nie pozostaje w OFE aż do momentu rozpoczęcia wypłaty emerytury.
Odpowiedź na pytanie, na ile lat jest wypłacana emerytura z OFE, brzmi więc: nie ma osobnego okresu wypłaty z OFE. Środki z tego funduszu stają się częścią świadczenia z ZUS, które co do zasady jest wypłacane do końca życia.
Okresowa emerytura kapitałowa a emerytura docelowa
W systemie występuje jednak świadczenie przejściowe zwane okresową emeryturą kapitałową. Dotyczy ono głównie kobiet, które ukończyły 60 lat, były członkiniami OFE i mają na subkoncie w ZUS kapitał spełniający ustawowy warunek. Świadczenie może być wypłacane do dnia poprzedzającego ukończenie 65 lat.
Po ukończeniu 65. roku życia okresowa emerytura kapitałowa wygasa. ZUS ustala wtedy emeryturę docelową, w której uwzględnia kapitał zapisany na koncie i subkoncie, w tym środki przekazane wcześniej z OFE.
| Cecha | Okresowa emerytura kapitałowa | Emerytura docelowa z ZUS |
|---|---|---|
| Wiek | Zwykle od 60. do 65. roku życia, w przypadku uprawnionych kobiet | Po ukończeniu 65 lat |
| Wypłacający | ZUS | ZUS |
| Źródło środków | Kapitał związany z subkontem w ZUS i środkami z OFE | Kapitał z konta i subkonta ZUS, w tym środki przekazane z OFE |
| Status po 65. roku życia | Świadczenie wygasa | Świadczenie jest wypłacane dożywotnio |
Prawo do okresowej emerytury kapitałowej nie przysługuje każdej osobie, która należała do OFE. Znaczenie ma między innymi wysokość środków na subkoncie. Próg może zmieniać się wraz z wysokością dodatku pielęgnacyjnego, dlatego przy ocenie konkretnej sprawy trzeba sprawdzić aktualne zasady ZUS.
Co dzieje się po ukończeniu 65. roku życia?
Po osiągnięciu 65 lat ZUS ponownie ustala wysokość świadczenia. Podstawą obliczenia jest kapitał emerytalny podzielony przez średnie dalsze trwanie życia właściwe dla danego wieku, wynikające z tablic ogłaszanych przez GUS. W kalkulacji mogą zostać uwzględnione między innymi:
- Zwaloryzowane składki zapisane na indywidualnym koncie w ZUS.
- Zwaloryzowany kapitał początkowy, jeśli ubezpieczony ma do niego prawo.
- Środki z subkonta, w tym kapitał przekazany wcześniej z OFE.
- Środki pozostające po wypłacie okresowej emerytury kapitałowej, zgodnie z zasadami określonymi w przepisach.
Dla osób, które pobierały okresową emeryturę kapitałową i nabyły uprawnienia w sprawach objętych automatycznym przeliczeniem, ZUS powinien przeprowadzić je z urzędu. Nie trzeba wtedy składać dodatkowego wniosku. W starszych sprawach albo gdy nie ma decyzji o emeryturze docelowej, warto sprawdzić dokumentację i rozważyć złożenie wniosku ERPO o ponowne obliczenie świadczenia.
Wyższa kwota po przeliczeniu nie wynika z tego, że OFE zaczyna wypłacać osobne pieniądze. ZUS bierze pod uwagę większy lub inaczej ustalony kapitał oraz tablicę dalszego trwania życia dla wieku 65 lat. Jeżeli kapitał dzieli się przez mniejszą liczbę miesięcy, miesięczne świadczenie może wzrosnąć.
Czy środki z OFE są dziedziczone?
Okres wypłaty emerytury i dziedziczenie środków to dwie różne kwestie. Środki zapisane na subkoncie ZUS mogą podlegać podziałowi w razie śmierci ubezpieczonego, rozwodu lub ustania wspólności majątkowej. Sposób przekazania zależy między innymi od tego, czy zmarły pozostawał w małżeństwie i czy wskazał osoby uprawnione.
Nie oznacza to jednak dziedziczenia całej historycznej kwoty zgromadzonej w OFE. Trzeba ustalić, jakie środki znajdowały się jeszcze na subkoncie i jakie zasady mają zastosowanie w konkretnej sprawie. Subkonto ZUS nie jest rachunkiem bankowym, z którego można wypłacić dowolne środki na żądanie.
Po ustaleniu emerytury docelowej może mieć znaczenie także wypłata gwarantowana. Jest to jednorazowe świadczenie dla osoby uprawnionej, jeżeli zostały spełnione warunki ustawowe, w szczególności gdy śmierć emeryta nastąpiła w ciągu 3 lat od miesiąca pierwszej wypłaty emerytury objętej tym mechanizmem. Nie jest to jednak automatyczny zwrot wszystkich pieniędzy zgromadzonych kiedyś w OFE.
Najważniejsza różnica
OFE nie wypłaca emerytury przez 5, 10 ani inną z góry ustaloną liczbę lat. W przypadku uprawnionych kobiet może pojawić się okresowa emerytura kapitałowa wypłacana przed 65. rokiem życia, ale po tym wieku ZUS ustala emeryturę docelową. To właśnie ona obejmuje także środki przekazane z OFE i jest świadczeniem dożywotnim.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej ani finansowej. W sprawie indywidualnego przeliczenia świadczenia, decyzji ZUS lub podziału środków z subkonta należy sprawdzić aktualne przepisy i dokumenty dotyczące konkretnej osoby.
