W polskim prawie nie istnieje odrębne świadczenie o nazwie „emerytura poselska”. Były poseł nie otrzymuje specjalnej emerytury tylko dlatego, że sprawował mandat. Po zakończeniu kariery parlamentarnej przechodzi na emeryturę na zasadach powszechnego systemu ubezpieczeń społecznych, obsługiwanego przez ZUS.
Czy istnieje emerytura poselska?
Nie ma osobnej ustawy ani przepisu, który ustanawiałby specjalne świadczenie emerytalne dla posłów lub senatorów. Ich przyszłe uprawnienia emerytalne wynikają z ogólnych regulacji dotyczących ubezpieczeń społecznych, przede wszystkim z ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Samo uzyskanie mandatu nie powoduje więc nabycia prawa do dodatkowej emerytury po jednej kadencji ani po określonej liczbie lat spędzonych w parlamencie. O prawie do świadczenia decydują zasady obowiązujące w powszechnym systemie emerytalnym oraz indywidualna historia ubezpieczenia danej osoby.
Jak posłowie nabywają prawo do emerytury?
W czasie sprawowania mandatu poseł otrzymuje uposażenie poselskie. Jest ono wynagrodzeniem związanym z wykonywaniem obowiązków parlamentarzysty, a nie świadczeniem emerytalnym. Od przychodu mogą być odprowadzane składki na ubezpieczenia społeczne, które są zapisywane na koncie ubezpieczonego w ZUS.
W praktyce oznacza to, że przy ustalaniu przyszłej emerytury znaczenie mają między innymi:
- składki zapisane na indywidualnym koncie w ZUS
- okresy podlegania ubezpieczeniom społecznym
- pozostałe okresy pracy i ubezpieczenia
- zasady właściwe dla konkretnego rocznika oraz rodzaju emerytury
Okres pełnienia mandatu może zatem wpływać na wysokość przyszłego świadczenia, jeżeli wiązał się z podleganiem ubezpieczeniom i opłacaniem składek. Nie tworzy jednak osobnego prawa do świadczenia wypłacanego wyłącznie byłym parlamentarzystom.
„2% emerytury za rok pracy” – czy taki przelicznik istnieje?
Nie. Informacja, według której poseł otrzymuje określony procent emerytury za każdy rok sprawowania mandatu, na przykład 2% za rok, nie znajduje podstawy w obowiązujących przepisach. Nie istnieje także zasada gwarantująca specjalną emeryturę po jednej kadencji.
Takie twierdzenia mogą wynikać z pomylenia kilku różnych instytucji. Uposażenie poselskie jest bieżącym wynagrodzeniem za wykonywanie mandatu. Z kolei emerytura jest świadczeniem ustalanym na podstawie reguł systemu ubezpieczeń społecznych, w szczególności zgromadzonych składek i przebiegu ubezpieczenia.
Podstawą prawa do emerytury byłego posła nie jest liczba kadencji ani specjalny procent za rok mandatu, lecz przepisy powszechnego systemu emerytalnego i dane zapisane w ZUS.
Dlatego odpowiedź na pytanie, kiedy przysługuje „emerytura poselska”, brzmi: takie odrębne świadczenie nie przysługuje, ponieważ polskie prawo go nie ustanawia. Były poseł może uzyskać zwykłą emeryturę, jeśli spełni warunki przewidziane dla ubezpieczonych w powszechnym systemie.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi indywidualnej porady prawnej ani ubezpieczeniowej. W konkretnej sprawie należy sprawdzić dane zapisane na koncie w ZUS oraz aktualne przepisy.
