Do wniosku o rodzicielskie świadczenie uzupełniające Mama 4+ przygotuj przede wszystkim formularz ERSU oraz oświadczenie ERU. Polskich aktów urodzenia dzieci zwykle nie musisz dołączać, ponieważ ZUS pobiera te dane z rejestru stanu cywilnego. Dodatkowe dokumenty są potrzebne tylko wtedy, gdy dotyczą Twojej indywidualnej sytuacji.

Jakie formularze złożyć?

Podstawą ubiegania się o świadczenie jest ERSU, czyli wniosek o rodzicielskie świadczenie uzupełniające. Trzeba do niego dołączyć ERU – oświadczenie o sytuacji osobistej, rodzinnej, majątkowej i materialnej.

W oświadczeniu podajesz między innymi informacje o wychowaniu dzieci, dochodach, pobieranych świadczeniach, zatrudnieniu, miejscu zamieszkania oraz sytuacji rodzinnej. Aktualne formularze można pobrać ze strony ZUS albo otrzymać w placówce. Jeżeli wnioskodawca podlega ubezpieczeniu rolniczemu, sprawę może rozpatrywać KRUS.

Nie dołączaj polskich aktów urodzenia dzieci, jeżeli znajdują się w krajowym rejestrze stanu cywilnego. ZUS samodzielnie pozyskuje te dane. Inaczej jest w przypadku dokumentów zagranicznych, których nie ma w polskim rejestrze.

Jakie dokumenty dodatkowe mogą być potrzebne?

Zakres załączników zależy od sytuacji rodzinnej, prawnej i dochodowej. Przygotuj dokumenty potwierdzające okoliczności wskazane we wniosku i oświadczeniu, jeżeli ZUS nie może ich potwierdzić w swoich rejestrach:

  • Zagraniczny akt urodzenia dziecka – jeżeli urodzenie nie zostało wpisane do polskiego rejestru stanu cywilnego.
  • Orzeczenie sądu o powierzeniu pieczy zastępczej – gdy dziecko zostało przyjęte na wychowanie w ramach rodziny zastępczej, z wyjątkiem rodziny zastępczej zawodowej.
  • Akt zgonu matki dzieci – gdy o świadczenie występuje ojciec, który sam wychował co najmniej czworo dzieci po jej śmierci.
  • Dokumenty potwierdzające porzucenie dzieci lub długotrwałe zaprzestanie ich wychowywania przez matkę – również w sprawie składanej przez ojca.
  • Zaświadczenia o dochodach – na przykład z urzędu skarbowego, od pracodawcy albo od podmiotu wypłacającego inne świadczenie.
  • Dokumenty dotyczące gospodarstwa rolnego – zaświadczenie z gminy o rodzaju i powierzchni gospodarstwa oraz dokumenty dotyczące dochodu z gospodarstwa, jeśli taki dochód występuje.
  • Dokumenty potwierdzające inne świadczenia lub dochody – jeżeli mogą wpływać na prawo do świadczenia albo jego wysokość.

Ojciec powinien w oświadczeniu ERU wskazać, dlaczego sam wychowywał dzieci, oraz podać datę śmierci matki, jej porzucenia rodziny albo długotrwałego zaprzestania wychowywania dzieci. Te okoliczności trzeba potwierdzić dostępnymi dokumentami.

Podanie nieprawdziwych informacji w ERU może skutkować odpowiedzialnością za złożenie fałszywego oświadczenia. ZUS może również wezwać do uzupełnienia brakujących dowodów. Na przekazanie dokumentów wyznacza termin nie krótszy niż 7 dni od doręczenia wezwania.

Jak złożyć wniosek krok po kroku?

Procedura wygląda następująco:

  1. Pobierz aktualne formularze ERSU i ERU ze strony ZUS albo odbierz je w placówce.
  2. Wypełnij wniosek oraz oświadczenie, podając dane osobowe, adres, informacje o dzieciach, dochodach i pobieranych świadczeniach.
  3. Dołącz dokumenty dotyczące zagranicznych aktów urodzenia, pieczy zastępczej, sytuacji ojca lub dochodów, jeśli dotyczą Twojej sprawy.
  4. Złóż dokumenty w ZUS, wyślij je pocztą albo przekaż elektronicznie przez PUE ZUS, jeśli dana forma jest dostępna dla konkretnego wniosku.
  5. Poczekaj na decyzję Prezesa ZUS. W przypadku rolników decyzję wydaje Prezes KRUS.

Świadczenie nie jest przyznawane automatycznie. Złożenie kompletnego wniosku ogranicza ryzyko wezwania do uzupełnienia dokumentów, ale ZUS może poprosić o dodatkowe wyjaśnienia, jeżeli przedstawione informacje będą niewystarczające.

Co zgłaszać do ZUS po przyznaniu świadczenia?

Po otrzymaniu świadczenia trzeba informować ZUS o zmianach, które mogą wpłynąć na prawo do wypłaty albo jej wysokość. Sprawdź, czy wystąpiła któraś z poniższych sytuacji:

  • Podjęcie zatrudnienia lub innej działalności zarobkowej.
  • Uzyskanie dodatkowego dochodu.
  • Nabycie prawa do emerytury, renty albo innego świadczenia.
  • Zmiana sytuacji rodzinnej lub majątkowej wskazanej w oświadczeniu.
  • Zmiana miejsca zamieszkania albo zaprzestanie mieszkania w Polsce.
  • Tymczasowe aresztowanie lub osadzenie w zakładzie karnym, z wyjątkiem sytuacji objętych dozorem elektronicznym.

Przed wizytą w ZUS sprawdź, czy masz wypełnione ERSU i ERU, numery PESEL dzieci oraz dokumenty potwierdzające nietypowe okoliczności rodzinne, zagraniczne akty stanu cywilnego i źródła dochodu. Polskich aktów urodzenia nie musisz przynosić, jeśli dane dzieci są dostępne w rejestrze.

Informacje dotyczące formularzy i wymaganych dokumentów mogą się zmieniać. Przed złożeniem wniosku sprawdź aktualne druki ERSU i ERU oraz instrukcje na stronie ZUS.