13. emerytura to dodatkowe, roczne świadczenie pieniężne dla osób uprawnionych do emerytury, renty lub wybranych świadczeń przedemerytalnych. Jest wypłacana z urzędu, więc nie trzeba składać wniosku. Co do zasady trafia do świadczeniobiorców w kwietniu, razem z podstawową emeryturą albo rentą.

Czym jest 13. emerytura?

„Trzynastka” jest uregulowana w ustawie o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. Przysługuje niezależnie od wysokości podstawowej emerytury lub renty, ponieważ przy jej przyznawaniu nie stosuje się kryterium dochodowego.

Świadczenie przyznaje i wypłaca właściwy organ rentowy, między innymi ZUS, KRUS albo ZER MSWiA. Uprawniony nie musi wypełniać formularza ani kontaktować się z urzędem. Organ sam sprawdza prawo do wypłaty i przekazuje decyzję, zwykle razem z decyzją waloryzacyjną.

Kto otrzymuje 13. emeryturę?

Podstawowym warunkiem jest posiadanie prawa do jednego z uprawnionych świadczeń 31 marca danego roku. Nie chodzi wyłącznie o zwykłą emeryturę z ZUS. Do grup uprawnionych należą między innymi:

  • emeryci pobierający świadczenia z ZUS, KRUS lub innego organu rentowego
  • osoby otrzymujące rentę z tytułu niezdolności do pracy, rentę wypadkową, rodzinną albo socjalną
  • osoby pobierające emeryturę pomostową, okresową emeryturę kapitałową lub emeryturę częściową
  • osoby uprawnione do świadczenia lub zasiłku przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego albo nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego

W przypadku kilku świadczeń emerytalno-rentowych wypłacana jest tylko jedna 13. emerytura. Jeżeli świadczenia wypłacają różne instytucje, dodatkowe świadczenie przekazuje organ wskazany w przepisach, zależnie od tego, które świadczenie jest wypłacane w pełnej wysokości.

Ile wynosi 13. emerytura i ile dostaje się na rękę?

Wysokość trzynastki odpowiada najniższej emeryturze obowiązującej od 1 marca danego roku. W 2026 roku jest to 1978,49 zł brutto. Kwota brutto oznacza wartość przed potrąceniami. Na konto trafia mniej, ponieważ od świadczenia może zostać odliczona składka zdrowotna oraz zaliczka na podatek PIT.

Kwota netto nie jest identyczna dla wszystkich. Zależy między innymi od wysokości podstawowej emerytury, łącznego dochodu i zastosowanych zasad podatkowych. Dlatego podawana kwota „na rękę” ma charakter orientacyjny. Sam fakt otrzymania 13. emerytury nie oznacza, że każdy senior dostanie dokładnie taką samą sumę netto.

Wypłata zwykle następuje w kwietniu, w terminie właściwym dla regularnej emerytury lub renty. Jeżeli świadczenie podstawowe jest wypłacane w innym trybie, dokładny termin może wynikać z zasad dotyczących konkretnego świadczenia.

13. a 14. emerytura – czym się różnią?

Oba świadczenia są dodatkowymi wypłatami rocznymi, ale zasady ich przyznawania nie są takie same. Najważniejsza różnica polega na tym, że przy 13. emeryturze nie ma kryterium dochodowego, natomiast 14. emerytura jest uzależniona od wysokości podstawowego świadczenia.

Cecha 13. emerytura 14. emerytura
Wysokość Równa najniższej emeryturze obowiązującej od 1 marca, w 2026 roku 1978,49 zł brutto Może wynosić tyle co najniższa emerytura, ale może zostać zmniejszona
Kryterium dochodowe Brak Obowiązuje próg dochodowy, a po jego przekroczeniu działa zasada „złotówka za złotówkę”
Termin wypłaty Zwykle kwiecień Miesiąc ustalany odrębnymi przepisami, zwykle druga połowa roku

W przypadku 14. emerytury pełna kwota przysługuje osobom, których podstawowe świadczenie nie przekracza ustawowego progu. Przy wyższej emeryturze czternastka jest pomniejszana. Te zasady nie wpływają na prawo do 13. emerytury.

Czy komornik może zająć 13. emeryturę?

13. emerytura jest chroniona przed egzekucją komorniczą. Z tego świadczenia nie powinny być dokonywane potrącenia na poczet długów, także wtedy, gdy emeryt ma prowadzoną egzekucję z podstawowej emerytury lub rachunku bankowego. Ochrona obejmuje również świadczenie wypłacane przez KRUS.

Trzynastka nie przysługuje jednak każdej osobie, która kiedykolwiek miała ustalone prawo do emerytury lub renty. Wyłączenie może dotyczyć następujących sytuacji:

  • prawo do emerytury, renty albo innego uprawnionego świadczenia było zawieszone 31 marca
  • wypłata świadczenia została wstrzymana w dniu będącym warunkiem nabycia prawa do trzynastki
  • emerytura lub renta została przyznana dopiero po 31 marca danego roku
  • świadczeniobiorca pobiera świadczenie, którego przepisy nie obejmują prawem do dodatkowego rocznego świadczenia

Wątpliwości dotyczące zawieszenia świadczenia, zbiegu kilku rent lub statusu w dniu 31 marca najlepiej wyjaśnić bezpośrednio w ZUS, KRUS albo właściwym organie rentowym. Najważniejsze dla większości osób jest to, że 13. emerytura jest przyznawana automatycznie, bez wniosku, a jej kwota brutto w 2026 roku wynosi 1978,49 zł.

Artykuł nie stanowi porady finansowej ani prawnej i ma charakter informacyjny. W indywidualnej sprawie dotyczącej prawa do świadczenia należy skontaktować się z właściwym organem rentowym.