Tak. Trzynasta i czternasta emerytura podlegają opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych (PIT) oraz składce zdrowotnej. ZUS potrąca należności przed wypłatą, dlatego kwota otrzymana na konto jest niższa od kwoty brutto podawanej w komunikatach.
Jak opodatkowane są trzynastka i czternastka?
Dodatkowe roczne świadczenie pieniężne oraz kolejne dodatkowe roczne świadczenie pieniężne są traktowane jako dochód emeryta lub rencisty. Przy ustalaniu zaliczki podatek uwzględnia się razem z pozostałymi świadczeniami wypłacanymi w danym roku. Nie oznacza to jednak, że każda osoba ostatecznie zapłaci PIT. O wysokości podatku decyduje między innymi łączny roczny dochód oraz zastosowanie kwoty wolnej.
Potrącenia są dokonywane automatycznie przez ZUS, który pełni funkcję płatnika. Od wypłaty mogą zostać pobrane:
- Zaliczka na PIT – co do zasady według stawki 12% w pierwszym przedziale skali podatkowej.
- Składka zdrowotna – w wysokości 9% podstawy wymiaru.
- Kwota netto – suma faktycznie przekazana emerytowi po potrąceniu należności.
Składka zdrowotna nie jest podatkiem, ale również zmniejsza wypłatę. Od 2022 roku nie można jej odliczyć od PIT, dlatego wpływa bezpośrednio na różnicę między kwotą brutto a netto.
Dlaczego kwota na rękę jest niższa?
Kwota brutto to wartość świadczenia przed potrąceniami. Kwota netto oznacza wypłatę po pobraniu zaliczki na PIT i składki zdrowotnej. Dlatego kwota ogłaszana w mediach nie musi odpowiadać sumie, która pojawi się na rachunku bankowym.
| Pozycja | Opis lub wartość |
|---|---|
| Kwota brutto | Pełna wartość trzynastki albo czternastki przed potrąceniami. |
| Zaliczka na PIT | Zwykle 12% w pierwszym przedziale skali, z uwzględnieniem zasad stosowania kwoty wolnej. |
| Składka zdrowotna | 9% podstawy wymiaru świadczenia. |
| Kwota netto | Kwota brutto pomniejszona o należne potrącenia, czyli suma wypłacona świadczeniobiorcy. |
Czy pobrany PIT może zostać zwrócony?
Tak, w rozliczeniu rocznym może powstać nadpłata. Dotyczy to przede wszystkim sytuacji, gdy łączny roczny dochód emeryta nie przekracza 30 000 zł kwoty wolnej od podatku. W takim przypadku zaliczka pobrana przy wypłacie trzynastki lub czternastki może zostać uwzględniona w rocznym rozliczeniu PIT i podlegać zwrotowi.
Samo pobranie zaliczki przez ZUS nie przesądza więc o ostatecznej wysokości podatku. ZUS pobiera ją w trakcie roku, natomiast ostateczne rozliczenie uwzględnia wszystkie dochody, pobrane zaliczki i przysługującą kwotę wolną.
Trzynastka i czternastka mogą nie być wliczane do dochodu przy ustalaniu prawa do niektórych świadczeń rodzinnych. To odrębna zasada dotycząca świadczeń zależnych od dochodu i nie oznacza zwolnienia tych wypłat z PIT ani ze składki zdrowotnej.
Najkrócej: trzynastka i czternastka są opodatkowane, ale podatek pobrany w ciągu roku może zostać częściowo lub w całości rozliczony w zeznaniu rocznym.
Artykuł nie stanowi porady finansowej ani podatkowej. W indywidualnej sprawie wysokość potrąceń i ewentualnego zwrotu należy sprawdzić w informacji od ZUS lub w rocznym rozliczeniu PIT.
