Brutto to kwota z podatkiem lub innymi obowiązkowymi obciążeniami. Na fakturze oznacza cenę netto powiększoną o VAT, a przy wynagrodzeniu jest kwotą wyjściową, od której odejmuje się składki i zaliczkę na podatek. Różnica wynika więc nie z samego znaczenia słowa, lecz z kierunku obliczeń.
Brutto na fakturze i w wynagrodzeniu
W obu przypadkach kwota brutto uwzględnia daniny publiczne, ale znajduje się w innym miejscu rachunku. Przy cenie towaru lub usługi najpierw ustala się kwotę netto, a następnie dolicza VAT. Przy pensji pracodawca podaje kwotę brutto, z której potrąca część składek oraz podatek dochodowy.
| Aspekt | Faktura lub cena sprzedaży | Wynagrodzenie |
|---|---|---|
| Punkt wyjścia | Netto, czyli kwota bez VAT | Brutto, czyli wynagrodzenie przed potrąceniami |
| Operacja | Do netto dodaje się VAT | Od brutto odejmuje się składki i podatek |
| Wynik końcowy | Brutto, czyli kwota do zapłaty | Netto, czyli kwota wypłacana pracownikowi |
Przykładowo, faktura na 1000 zł netto przy stawce VAT 23% daje 1230 zł brutto. Z kolei wynagrodzenie określone jako 6000 zł brutto nie oznacza, że pracownik otrzyma na konto 6000 zł. Po potrąceniu należnych składek i zaliczki na PIT wypłata netto będzie niższa. Jej wysokość zależy między innymi od rodzaju umowy, ulg, kosztów uzyskania przychodu i sytuacji ubezpieczeniowej.
Dlatego nie należy bezpośrednio porównywać kwoty brutto z faktury z kwotą brutto na umowie. W pierwszym przypadku brutto jest końcową ceną zawierającą VAT, a w drugim – podstawą do wyliczenia wypłaty netto.
Jak przeliczać netto i brutto?
Przy fakturach można zastosować prosty wzór zależny od stawki VAT. Najczęściej stosowane w Polsce stawki to 23%, 8% i 5%. Podstawowe zasady wyglądają tak:
- Netto na brutto – kwotę netto mnoży się przez 1,23 przy VAT 23%, przez 1,08 przy VAT 8% albo przez 1,05 przy VAT 5%.
- Brutto na netto – kwotę brutto dzieli się przez 1,23, 1,08 albo 1,05, zależnie od zastosowanej stawki.
- Wartość VAT – podatek stanowi różnicę między kwotą brutto a netto.
- Wynagrodzenie – nie ma jednego stałego mnożnika, ponieważ wynik zależy od składek, podatku, rodzaju umowy oraz przysługujących ulg.
Przy VAT 23% kwota 100 zł netto daje 123 zł brutto. Odwrotnie, 123 zł brutto odpowiada 100 zł netto. Przy pensji takie proste odwrócenie nie działa, ponieważ obciążenia nie są ustalane wyłącznie jako jeden stały procent.
Brutto – z podatkiem czy bez?
Brutto zawsze oznacza kwotę uwzględniającą podatek lub inne należne obciążenia. Przed podpisaniem umowy albo zaakceptowaniem oferty sprawdź jednak, czy brutto jest kwotą końcową do zapłaty, jak na fakturze, czy kwotą wyjściową do obliczenia wypłaty, jak przy wynagrodzeniu.
