Art. 13 UOZT określa wykroczenia i grzywny związane z naruszeniem zakazu palenia oraz niewykonaniem obowiązków informacyjnych przez właścicieli i zarządców obiektów. Osoba paląca w miejscu objętym zakazem może otrzymać grzywnę do 500 zł, a właściciel lub zarządca, który nie umieści wymaganej informacji o zakazie palenia – do 2000 zł.
Czego dotyczy art. 13 UOZT?
UOZT to skrót od ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Art. 13 jest przepisem karnym, który opisuje wykroczenia związane między innymi z paleniem w miejscach niedozwolonych i brakiem oznaczeń informujących o zakazie palenia.
Przepis rozdziela odpowiedzialność zależnie od roli danej osoby. Inne konsekwencje dotyczą osoby, która pali wbrew art. 5 ustawy, a inne właściciela lub zarządcy obiektu, który nie dopełnił obowiązku informacyjnego. Są to wykroczenia, a nie przestępstwa. Orzekanie odbywa się na podstawie przepisów o postępowaniu w sprawach o wykroczenia.
Jakie kary przewiduje art. 13 UOZT?
Wysokość grzywny zależy od rodzaju naruszenia i osoby odpowiedzialnej:
| Czyn | Podstawa prawna | Wysokość grzywny |
|---|---|---|
| Palenie wyrobów tytoniowych, nowatorskich wyrobów tytoniowych lub papierosów elektronicznych w miejscu objętym zakazem | Art. 13 ust. 2 w związku z art. 5 UOZT | Do 500 zł |
| Brak informacji o zakazie palenia w obiekcie lub środku transportu | Art. 13 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 5 ust. 1a UOZT | Do 2000 zł |
| Naruszenia dotyczące sprzedaży wyrobów tytoniowych lub braku informacji o zakazie ich sprzedaży | Art. 13 ust. 1 pkt 1 w związku z art. 6 UOZT | Do 2000 zł |
Wysokość wskazana w ustawie jest maksymalną wysokością grzywny. Nie oznacza to, że w każdej sprawie zostanie orzeczona najwyższa możliwa kwota.
Jakie obowiązki mają właściciele i zarządcy?
Właściciel lub zarządzający obiektem albo środkiem transportu, w którym obowiązuje zakaz palenia, musi umieścić w widocznych miejscach odpowiednią informację słowną i graficzną. Oznaczenie powinno jasno informować osoby przebywające w danym miejscu o zakazie.
W praktyce obowiązki zarządcy obejmują:
- Umieszczenie oznaczenia informującego o zakazie palenia.
- Zastosowanie informacji słownej i graficznej, zgodnie z wymaganiami ustawy.
- Zapewnienie widoczności i czytelności oznaczenia dla osób korzystających z obiektu lub środka transportu.
- Reagowanie na brak oznaczeń, ponieważ samo nieumieszczenie informacji może stanowić wykroczenie zagrożone grzywną do 2000 zł.
Ta odpowiedzialność jest odrębna od odpowiedzialności osoby, która faktycznie pali. Właściciel nie odpowiada na podstawie art. 13 tylko dlatego, że ktoś zapalił w jego obiekcie, jeżeli sam dopełnił obowiązku prawidłowego oznaczenia miejsca.
Czy art. 13 UOZT zakazuje palenia na balkonie?
Nie. UOZT nie obejmuje balkonów ani tarasów budynków wielorodzinnych katalogiem miejsc, w których palenie jest zakazane. Oznacza to, że samo palenie na prywatnym balkonie nie stanowi wykroczenia z art. 13 ust. 2 tej ustawy, a grzywna do 500 zł nie wynika automatycznie z faktu zapalenia papierosa w takim miejscu.
Nie wyklucza to jednak innych konsekwencji. Jeżeli dym przedostaje się do sąsiednich mieszkań i poważnie zakłóca spokój lub korzystanie z lokalu, w określonych okolicznościach może pojawić się kwestia art. 51 Kodeksu wykroczeń. To odrębna podstawa prawna, niezwiązana bezpośrednio z zakazem z UOZT, a ocenę konkretnej sytuacji przeprowadzają właściwe organy lub sąd.
Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. Ocena konkretnego przypadku zależy od jego okoliczności oraz aktualnego brzmienia przepisów.
