13. emerytura w 2026 roku jest podawana jako kwota brutto i wynosi 1978,49 zł. Kwota netto, czyli wypłata „na rękę”, może być różna u poszczególnych emerytów, ponieważ zależy od składki zdrowotnej oraz zaliczki na podatek PIT.
13. emerytura brutto czy netto?
Kwota 1978,49 zł określona dla 13. emerytury w 2026 roku jest kwotą brutto. Wynika ona z wysokości najniższej emerytury obowiązującej po marcowej waloryzacji. Tyle wynosi dodatkowe świadczenie przed odliczeniem należności publicznoprawnych.
Kwota netto nie jest jednakowa dla wszystkich. ZUS albo KRUS oblicza potrącenia zgodnie z indywidualną sytuacją podatkową świadczeniobiorcy. Dlatego na konto może trafić mniej więcej od 1560 do 1800 zł, a dokładna suma zależy przede wszystkim od wysokości podstawowej emerytury i sposobu pobierania zaliczki na PIT.
Co pomniejsza kwotę brutto?
Od 13. emerytury mogą zostać odliczone dwa podstawowe obciążenia:
- Składka zdrowotna – wynosi 9% podstawy i jest pobierana od świadczenia.
- Zaliczka na podatek PIT – co do zasady jest obliczana według stawki 12%, ale jej pobranie zależy od łącznych dochodów oraz wykorzystania kwoty wolnej od podatku.
Przy wypłacie ZUS bierze pod uwagę nie tylko samą trzynastkę. W miesiącu przekazania świadczenia emerytura podstawowa i dodatkowe świadczenie są uwzględniane łącznie. To właśnie dlatego osoba pobierająca wyższą emeryturę może dostać niższą trzynastkę netto niż senior otrzymujący świadczenie minimalne.
Trzeba odróżnić składkę zdrowotną od podatku. Składka zdrowotna jest potrącana także wtedy, gdy zaliczka na PIT nie jest należna. Brak podatku nie oznacza więc wypłaty pełnej kwoty brutto.
Jak wysokość emerytury wpływa na netto trzynastki?
Im wyższa emerytura podstawowa, tym większa może być zaliczka na podatek pobrana w miesiącu wypłaty trzynastki. Poniższe wartości mają charakter orientacyjny. Ostateczne wyliczenie zależy od danych zapisanych przez organ wypłacający świadczenie.
| Emerytura podstawowa brutto | Szacunkowa kwota netto trzynastki | Szacunkowy podatek |
|---|---|---|
| 500 zł | 1800,43 zł | 0 zł |
| 1100 zł | 1731,01 zł | 69,42 zł |
| 1500 zł | 1683,01 zł | 117,42 zł |
| 1978,49 zł | 1625,59 zł | 174,84 zł |
| 2300 zł | 1587,01 zł | 213,42 zł |
| 2500 zł i więcej | 1563,01 zł | 237,42 zł |
W uproszczonym modelu przy emeryturze podstawowej do około 2500 zł brutto podatek od dodatkowego świadczenia stopniowo rośnie. Po przekroczeniu tego poziomu zaliczka od trzynastki osiąga w przedstawionym wyliczeniu maksymalnie około 237 zł, dlatego jej kwota netto przestaje się dalej zmniejszać.
Jest to efekt zastosowania rocznej kwoty wolnej od podatku wynoszącej 30 000 zł. Nie oznacza to, że każda osoba z emeryturą niższą niż 2500 zł automatycznie otrzyma identyczną wypłatę. Znaczenie mogą mieć także inne dochody, świadczenia oraz sposób rozliczania zaliczek.
Dlaczego niektórzy dostają więcej „na rękę”?
O wysokości przelewu decyduje kilka etapów rozliczenia. W uproszczeniu wygląda to tak:
- Sumowanie świadczeń – ZUS lub KRUS uwzględnia emeryturę albo rentę podstawową razem z trzynastką wypłacaną w tym samym miesiącu.
- Sprawdzenie kwoty wolnej – organ ocenia, czy w danym rozliczeniu jest miejsce na zastosowanie kwoty wolnej od podatku i czy zaliczka PIT jest należna.
- Potrącenia – od świadczenia pobierana jest składka zdrowotna, a w razie potrzeby także zaliczka na podatek dochodowy.
Osoby z niskimi dochodami mogą nie mieć pobranej zaliczki na PIT. Wtedy ich przelew będzie wyższy, choć nadal zostanie pomniejszony o składkę zdrowotną. Przy wyższych łącznych dochodach zaliczka podatkowa obniży kwotę wypłaconą w kwietniu.
Wniosek EPD-21 służy do złożenia oświadczenia o niepobieraniu zaliczek na podatek dochodowy do wysokości rocznego limitu. Nie jest to dodatkowa ulga ani podwyżka świadczenia. Zwiększa kwotę otrzymaną w konkretnym miesiącu, ale podatek może zostać rozliczony później w zeznaniu rocznym. W niektórych sytuacjach oznacza to mniejszy zwrot albo konieczność dopłaty.
Co jeszcze trzeba wiedzieć o trzynastce?
13. emerytura jest świadczeniem jednorazowym. Nie zwiększa przyszłej podstawy emerytury ani wysokości regularnego świadczenia w kolejnych miesiącach. ZUS albo KRUS wypłaca ją z urzędu osobom spełniającym ustawowe warunki, bez składania wniosku o samo przyznanie trzynastki.
Podstawą prawną jest ustawa z 9 stycznia 2020 r. o dodatkowym rocznym świadczeniu pieniężnym dla emerytów i rencistów. W praktyce najważniejsze rozróżnienie pozostaje proste: 1978,49 zł to kwota brutto, a kwota netto zależy od indywidualnych potrąceń.
Artykuł nie stanowi porady inwestycyjnej lub finansowej.
