Ubezpieczenie chorobowe zapewnia pieniądze za czas niezdolności do pracy, opieki nad bliskim albo korzystania z urlopu macierzyńskiego. Nie daje wizyty u lekarza – za dostęp do leczenia odpowiada ubezpieczenie zdrowotne.
Czym jest ubezpieczenie chorobowe?
Ubezpieczenie chorobowe to jeden z rodzajów ubezpieczeń społecznych. Jego zadaniem jest częściowe zastąpienie dochodu, gdy nie możesz pracować z powodu choroby, musisz opiekować się chorym członkiem rodziny albo korzystasz ze świadczeń związanych z rodzicielstwem.
Najprościej zapamiętać to tak: ubezpieczenie chorobowe oznacza pieniądze na czas choroby. Po spełnieniu wymaganych warunków możesz otrzymać między innymi zasiłek chorobowy lub opiekuńczy. Składki obsługuje ZUS, ale samo ubezpieczenie nie finansuje wizyt lekarskich ani pobytu w szpitalu.
Ubezpieczenie chorobowe a zdrowotne – czym się różnią?
Oba ubezpieczenia są związane ze zdrowiem, lecz chronią przed innymi skutkami choroby. Ubezpieczenie zdrowotne daje dostęp do świadczeń medycznych finansowanych w ramach NFZ, natomiast chorobowe ma zabezpieczyć dochód podczas nieobecności w pracy.
| Cecha | Ubezpieczenie chorobowe | Ubezpieczenie zdrowotne |
|---|---|---|
| Cel | Wypłata pieniędzy w związku z chorobą, opieką lub macierzyństwem | Zapewnienie dostępu do leczenia |
| Instytucja | ZUS obsługuje składki i świadczenia | ZUS pobiera składkę, a świadczenia finansuje NFZ |
| Co otrzymujesz? | Zasiłek albo inne świadczenie pieniężne | Wizyty, badania i leczenie w ramach publicznej opieki zdrowotnej |
Dlatego samo ubezpieczenie zdrowotne nie oznacza prawa do płatnego zwolnienia lekarskiego. Możesz mieć dostęp do lekarza w ramach NFZ, ale nie otrzymać zasiłku chorobowego, jeśli nie podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu.
Jakie świadczenia obejmuje ubezpieczenie chorobowe?
Zakres ochrony zależy od rodzaju sytuacji i spełnienia warunków określonych w przepisach. Do najważniejszych świadczeń należą:
- Zasiłek chorobowy – wypłacany, gdy własna choroba lub uraz uniemożliwiają pracę.
- Zasiłek opiekuńczy – przysługuje w związku z koniecznością opieki między innymi nad chorym dzieckiem lub innym członkiem rodziny.
- Zasiłek macierzyński – związany z urodzeniem dziecka albo przyjęciem dziecka na wychowanie.
- Świadczenie rehabilitacyjne – może być przyznane, gdy po wyczerpaniu okresu zasiłkowego nadal nie możesz pracować, ale dalsze leczenie lub rehabilitacja rokują odzyskanie zdolności do pracy.
W przypadku pracownika pierwsza część niezdolności do pracy jest co do zasady pokrywana przez wynagrodzenie chorobowe finansowane przez pracodawcę, a później może przysługiwać zasiłek chorobowy. Szczegółowe zasady i wysokość wypłaty zależą od rodzaju świadczenia oraz przyczyny niezdolności do pracy.
Kto podlega ubezpieczeniu chorobowemu?
Dla pracowników zatrudnionych na umowie o pracę ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe. Pracownik zostaje nim objęty w związku z podleganiem ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym, a składkę rozlicza pracodawca.
Inaczej wygląda sytuacja osób, które wykonują pracę na podstawie umowy zlecenia albo prowadzą działalność gospodarczą. W ich przypadku ubezpieczenie chorobowe jest co do zasady dobrowolne. Oznacza to, że trzeba zgłosić chęć przystąpienia i opłacać składkę. Samo ubezpieczenie zdrowotne, emerytalne lub rentowe nie zastępuje chorobowego.
Do grup, które mogą przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego, należą między innymi:
- osoby wykonujące umowę zlecenia lub umowę równoważną,
- przedsiębiorcy prowadzący pozarolniczą działalność,
- osoby współpracujące z przedsiębiorcą albo zleceniobiorcą,
- osoby wykonujące pracę nakładczą lub należące do innych grup wskazanych w przepisach.
Brak zgłoszenia do dobrowolnego ubezpieczenia oznacza brak prawa do świadczeń z tego ubezpieczenia, na przykład zasiłku chorobowego lub opiekuńczego. Składka na ubezpieczenie chorobowe wynosi 2,45% podstawy wymiaru. Jej dokładne rozliczenie zależy od tytułu ubezpieczenia i sytuacji danej osoby.
W praktyce najważniejsze jest sprawdzenie, z jakiego tytułu podlegasz ubezpieczeniom. Umowa o pracę zwykle oznacza obowiązkowe chorobowe, natomiast przy zleceniu i działalności gospodarczej trzeba samodzielnie zadbać o dobrowolne zgłoszenie.
Chorobowe to świadczenia pieniężne, a zdrowotne to dostęp do lekarza i leczenia. Opłacanie składki zdrowotnej nie daje automatycznie prawa do zasiłku za czas choroby.
