Po jakim okresie pracy można iść na chorobowe?

Na L4 można iść już od pierwszego dnia pracy, jeśli lekarz stwierdzi niezdolność do pracy. Nie oznacza to jednak automatycznej wypłaty pieniędzy. Prawo do wynagrodzenia chorobowego lub zasiłku zależy od okresu wyczekiwania – zwykle 30 dni przy umowie o pracę i 90 dni przy umowie zleceniu objętej dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym.

L4 a płatne zwolnienie – jaka jest różnica?

Zwolnienie lekarskie usprawiedliwia nieobecność w pracy od dnia wskazanego przez lekarza. Możesz otrzymać je także pierwszego dnia zatrudnienia, również podczas okresu próbnego. Jeśli jednak nie upłynął jeszcze wymagany okres wyczekiwania, nie nabędziesz prawa do wynagrodzenia chorobowego ani zasiłku za ten czas.

Okres wyczekiwania to czas nieprzerwanego podlegania ubezpieczeniu chorobowemu, po którym powstaje prawo do świadczeń. Nie chodzi więc o faktyczną liczbę przepracowanych godzin, lecz o długość ubezpieczenia chorobowego.

Przy umowie o pracę ubezpieczenie chorobowe jest obowiązkowe. Przy umowie zlecenie trzeba zgłosić się do niego dobrowolnie. Jeżeli zleceniobiorca nie podlega temu ubezpieczeniu, samo L4 może usprawiedliwić nieobecność, ale nie daje prawa do świadczenia chorobowego.

Przykładowo, osoba zatrudniona od 1 lipca, która zachoruje przed upływem 30 dni ubezpieczenia, może mieć usprawiedliwioną, lecz niepłatną nieobecność. Po zakończeniu okresu wyczekiwania świadczenie może przysługiwać za kolejne dni niezdolności do pracy, o ile spełnione są pozostałe warunki.

Kto może otrzymać płatne L4 od pierwszego dnia?

Przepisy przewidują sytuacje, w których okres wyczekiwania nie obowiązuje. Najczęściej dotyczą one wcześniejszego ubezpieczenia, szczególnego statusu pracownika albo przyczyny niezdolności do pracy. Płatne świadczenie od początku może przysługiwać między innymi:

• osobie, której poprzedni i obecny okres ubezpieczenia chorobowego rozdziela przerwa nie dłuższa niż 30 dni
• osobie, której przerwa w ubezpieczeniu wynikała z urlopu wychowawczego, urlopu bezpłatnego albo czynnej służby wojskowej jako żołnierz niezawodowy
• ubezpieczonemu z co najmniej 10-letnim okresem obowiązkowego ubezpieczenia chorobowego
• absolwentowi szkoły, uczelni lub osobie, która zakończyła kształcenie w szkole doktorskiej, jeżeli została objęta ubezpieczeniem w ciągu 90 dni od ukończenia nauki
• osobie, której niezdolność do pracy powstała wskutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy
• posłowi albo senatorowi, który przystąpił do ubezpieczenia chorobowego w ciągu 90 dni od zakończenia kadencji

Najczęstsza sytuacja dotyczy zmiany pracy. Jeżeli między końcem poprzedniego ubezpieczenia chorobowego a rozpoczęciem nowego minęło nie więcej niż 30 dni, wcześniejszy okres może zostać doliczony do bieżącego. W praktyce oznacza to, że po rozpoczęciu nowej pracy nie zawsze trzeba czekać kolejne 30 dni.

Przy ocenie ciągłości znaczenie ma okres ubezpieczenia chorobowego, a nie tylko sama data podpisania umowy. Dlatego po przejściu ze zlecenia na etat wcześniejsze ubezpieczenie również może mieć znaczenie, jeśli było opłacane i zachowano ustawowe warunki ciągłości.

Co zrobić, gdy zachorujesz w nowej pracy?

Formalności związane z chorobą w pierwszych dniach zatrudnienia są takie same jak przy późniejszej niezdolności do pracy. Zadbaj o następujące działania:

• Skontaktuj się z lekarzem, który oceni stan zdrowia i wystawi e-ZLA, jeśli uzna, że nie możesz pracować.
• Poinformuj pracodawcę o nieobecności zgodnie z zasadami obowiązującymi w firmie, na przykład telefonicznie, SMS-em albo pocztą elektroniczną.
• Sprawdź w kadrach, czy podlegasz ubezpieczeniu chorobowemu i czy spełniasz okres wyczekiwania.
• Zweryfikuj historię ubezpieczenia w ZUS PUE, szczególnie gdy niedawno zmieniłeś pracodawcę.
• W czasie L4 stosuj się do zaleceń lekarza i nie wykonuj pracy zarobkowej, ponieważ ZUS lub pracodawca może przeprowadzić kontrolę.

Elektroniczne zwolnienie trafia do systemu, ale nie zwalnia z obowiązku poinformowania pracodawcy o nieobecności. Jeśli po wystawieniu L4 poczujesz się lepiej, nie wracaj do pracy samodzielnie przed końcem zwolnienia. Najpierw skontaktuj się z lekarzem, który może potwierdzić odzyskanie zdolności do pracy.

Kiedy pracodawca wypłaca wynagrodzenie, a kiedy ZUS zasiłek?

Po spełnieniu warunków ubezpieczenia pracownikowi przysługuje najpierw wynagrodzenie chorobowe finansowane ze środków pracodawcy. W ciągu roku kalendarzowego obejmuje ono maksymalnie 33 dni niezdolności do pracy. W przypadku pracownika, który ukończył 50 lat, limit 14 dni stosuje się od roku kalendarzowego następującego po roku ukończenia tego wieku.

Od 34. dnia choroby, a w drugim przypadku od 15. dnia, przysługuje zasiłek chorobowy z ubezpieczenia społecznego. Zależnie od sytuacji wypłaca go ZUS albo pracodawca będący płatnikiem zasiłków. Te limity dotyczą tego, kto finansuje świadczenie, a nie okresu wyczekiwania. Najpierw trzeba bowiem nabyć samo prawo do świadczeń.

Standardowe wynagrodzenie chorobowe wynosi 80% podstawy wymiaru. W określonych przypadkach, między innymi przy niezdolności do pracy przypadającej w okresie ciąży, świadczenie wynosi 100%. Kod na zwolnieniu nie znosi jednak okresu wyczekiwania, chyba że pracownik korzysta z jednego z ustawowych wyjątków.

Po długiej niezdolności do pracy powrót może wymagać kontrolnych badań lekarskich. Jeżeli choroba trwała dłużej niż 30 dni, pracodawca nie powinien dopuścić pracownika do pracy bez aktualnego orzeczenia o zdolności do wykonywania obowiązków na danym stanowisku.

Najkrócej: L4 jest możliwe od pierwszego dnia pracy, lecz bez okresu wyczekiwania pozostaje co do zasady niepłatne. Przy umowie o pracę decyduje 30 dni ubezpieczenia, przy dobrowolnym ubezpieczeniu na zleceniu – 90 dni. Zmiana pracy z przerwą nie dłuższą niż 30 dni może pozwolić doliczyć wcześniejsze ubezpieczenie, dlatego w razie wątpliwości sprawdź dane w ZUS PUE lub u pracodawcy.

Artykuł ma charakter informacyjny i nie stanowi porady prawnej. W indywidualnej sprawie warto zweryfikować dokumenty w dziale kadr lub ZUS.