To, jak wypełnić wniosek o zasiłek chorobowy, zależy od Twojej sytuacji zawodowej. Pracownik zazwyczaj nie składa go samodzielnie – dokumenty do ZUS przekazuje pracodawca. Osoby prowadzące działalność, zleceniobiorcy w określonych sytuacjach oraz osoby po ustaniu zatrudnienia muszą zadbać o wniosek osobiście.
Kto składa wniosek o zasiłek chorobowy?
Samo e-ZLA, czyli elektroniczne zwolnienie lekarskie, nie zawsze wystarcza do wypłaty zasiłku przez ZUS. Potrzebny jest także wniosek lub zaświadczenie płatnika składek. Pierwszym krokiem pracownika powinien być kontakt z kadrami albo pracodawcą, a nie samodzielne wysyłanie dokumentów.
Jeżeli płatnik składek zgłasza do ubezpieczenia chorobowego nie więcej niż 20 osób, za pracownika wniosek do ZUS składa pracodawca. Tak samo postępuje zleceniodawca w przypadku zleceniobiorcy, gdy to ZUS wypłaca świadczenie. Osoba prowadząca działalność gospodarczą, osoba współpracująca, duchowny oraz osoba ubiegająca się o zasiłek po ustaniu zatrudnienia składają dokumenty samodzielnie.
Jaki formularz wybrać?
Właściwy druk zależy przede wszystkim od tytułu ubezpieczenia i tego, czy ubezpieczenie nadal trwa:
| Twoja sytuacja | Właściwy druk | Kto składa wniosek |
|---|---|---|
| Pracownik | Z-3 | Pracodawca, jeśli zasiłek wypłaca ZUS |
| Zleceniobiorca lub inna osoba niebędąca pracownikiem | Z-3a | Zleceniodawca lub inny płatnik składek, jeśli zasiłek wypłaca ZUS |
| Osoba prowadząca działalność, osoba współpracująca lub duchowny | Z-3b albo ZAS-53 | Ubezpieczony składa dokumenty do ZUS |
| Osoba po ustaniu zatrudnienia lub innego ubezpieczenia | ZAS-53, a w określonych przypadkach także Z-10 | Ubezpieczony składa dokumenty do ZUS |
Druk Z-10 jest oświadczeniem dotyczącym okoliczności mających wpływ na prawo do zasiłku po ustaniu ubezpieczenia. Przy pierwszym zwolnieniu obejmującym okres po ustaniu zatrudnienia może być wymagany razem z formularzem ZAS-53. Aktualny formularz i instrukcję jego wypełnienia pobierz ze strony ZUS lub zarezerwuj w elektronicznym profilu PUE ZUS.
Jak wygląda procedura krok po kroku?
- Odbierz e-ZLA. Lekarz przekazuje zwolnienie do systemu ZUS. Jeżeli dokument został wystawiony w trybie alternatywnym, na przykład z powodu braku połączenia z internetem, sprawdź, czy lekarz później wprowadził go do systemu.
- Ustal, kto składa dokumenty. Pracownik powinien skontaktować się z pracodawcą. Przedsiębiorca, osoba współpracująca, duchowny i osoba po ustaniu zatrudnienia składają wniosek samodzielnie.
- Wybierz właściwy druk. Z-3 i Z-3a przekazuje płatnik składek. Z-3b lub ZAS-53 stosuje się w zależności od tytułu ubezpieczenia i sytuacji ubezpieczonego. Przy zasiłku po ustaniu zatrudnienia sprawdź, czy trzeba dołączyć Z-10.
- Dołącz wymagane dokumenty. Mogą być potrzebne dokumenty od byłego płatnika składek, dodatkowe zaświadczenie lekarskie albo dokumentacja dotycząca wypadku lub choroby zawodowej.
- Złóż dokumenty do ZUS. Możesz przekazać je elektronicznie przez PUE ZUS, wysłać pocztą albo złożyć osobiście w jednostce właściwej dla miejsca zamieszkania. Dokumenty może też dostarczyć pełnomocnik.
Nie trzeba samodzielnie przepisywać informacji z każdej rubryki według ogólnego opisu. Formularze ZUS zawierają własne instrukcje, a zakres danych może zależeć od rodzaju ubezpieczenia. W przypadku pracownika dopilnuj przede wszystkim, aby pracodawca przekazał do ZUS druk Z-3. Zleceniodawca składa odpowiednio Z-3a.
Jeśli dokumenty są kompletne, ZUS powinien rozpatrzyć sprawę w ciągu 30 dni kalendarzowych od ich złożenia albo od wyjaśnienia ostatniej okoliczności potrzebnej do ustalenia prawa do świadczenia.
Sytuacje wymagające dodatkowych dokumentów
Niektóre przyczyny niezdolności do pracy wymagają potwierdzenia poza standardowym e-ZLA. Przygotuj dodatkowe dokumenty, jeśli:
- lekarz nie wpisał na zwolnieniu kodu „B”, mimo że niezdolność do pracy pozostaje w związku z ciążą,
- niezdolność do pracy wynika z wypadku przy pracy albo wypadku w drodze do pracy lub z pracy,
- choroba została uznana za chorobę zawodową,
- zwolnienie wystawiono za granicą albo niezdolność do pracy wiąże się z badaniami lub zabiegiem dotyczącym dawstwa komórek, tkanek lub narządów.
W przypadku wypadku mogą być potrzebne karta wypadku, protokół powypadkowy i dodatkowe zaświadczenie lekarskie. Przy chorobie zawodowej ZUS może wymagać decyzji inspektora sanitarnego oraz zaświadczenia lekarza. Zagraniczne zwolnienie powinno zawierać między innymi dane placówki, lekarza, datę wystawienia, podpis oraz początek i koniec niezdolności do pracy. Dokument wystawiony poza państwami UE, EFTA, Szwajcarią i państwami związanymi z Polską umową o zabezpieczeniu społecznym co do zasady trzeba przetłumaczyć na język polski. Tłumaczenie przysięgłe nie jest wymagane.
Termin złożenia dokumentów
Roszczenie o zasiłek chorobowy przedawnia się po 6 miesiącach od ostatniego dnia okresu, za który świadczenie przysługuje. Jeżeli złożenie dokumentów w tym czasie było niemożliwe z przyczyn niezależnych, na przykład z powodu pobytu w szpitalu, termin liczy się od dnia ustania tej przeszkody.
Nie zwlekaj z przekazaniem formularza ZAS-53 ani dokumentów od płatnika składek. W typowej sytuacji pracownika wystarczy sprawdzić w kadrach, czy pracodawca otrzymał e-ZLA i przekazał do ZUS wymagany druk. Jeśli prowadzisz działalność albo chorujesz po ustaniu zatrudnienia, zaloguj się do PUE ZUS i złóż dokumenty samodzielnie.
Artykuł dotyczy ogólnych zasad postępowania. W przypadku nietypowego tytułu ubezpieczenia lub brakujących dokumentów sprawdź aktualne formularze i wymagania bezpośrednio w ZUS.
