Pierwsza rozmowa rekrutacyjna to nie przesłuchanie ani egzamin. To spotkanie, podczas którego pracodawca poznaje Twoje kompetencje, a Ty sprawdzasz, czy stanowisko i firma odpowiadają Twoim oczekiwaniom. Stres jest naturalny, ale można go wyraźnie zmniejszyć dzięki przygotowaniu: przejrzeniu CV, poznaniu firmy i opracowaniu konkretnych przykładów swoich umiejętności.

Jak wygląda standardowy przebieg rozmowy?

Każda rozmowa może mieć nieco inną formę. Inaczej przebiega spotkanie z rekruterem, inaczej rozmowa z przyszłym przełożonym, a jeszcze inaczej kontakt telefoniczny lub online. Zwykle jednak spotkanie składa się z kilku podobnych etapów:

  1. Small talk – krótka, niezobowiązująca rozmowa, na przykład o dojeździe, pogodzie lub samopoczuciu. Ten etap pomaga rozluźnić atmosferę i nawiązać pierwszy kontakt.
  2. Przedstawienie firmy i stanowiska – rekruter może opowiedzieć o organizacji, zespole, zakresie obowiązków, trybie pracy oraz dalszym przebiegu rekrutacji.
  3. Pytania do kandydata – rozmowa dotyczy doświadczenia, wykształcenia, motywacji, kompetencji i sytuacji opisanych w CV. Mogą pojawić się pytania o mocne oraz słabe strony, a także o oczekiwania wobec stanowiska.
  4. Pytania kandydata – to moment na doprecyzowanie obowiązków, sposobu pracy, zespołu i kolejnych etapów rekrutacji.
  5. Kwestie organizacyjne – pod koniec mogą pojawić się informacje o wynagrodzeniu, dostępności, formie umowy, terminie rozpoczęcia pracy i sposobie przekazania informacji zwrotnej.

Pierwsze spotkanie nie zawsze kończy cały proces. Po nim firma może zaprosić Cię na rozmowę z menedżerem, poprosić o wykonanie zadania albo zaplanować kolejne spotkanie z zespołem. Dlatego dobrze zapytać, jakie są następne kroki.

Jak przygotować się merytorycznie i organizacyjnie?

Najwięcej stresu powoduje zwykle niepewność. Przygotowanie nie da Ci gotowej odpowiedzi na każde pytanie, ale pozwoli swobodniej reagować i odwoływać się do własnych doświadczeń.

Zacznij od dokumentów i informacji związanych z aplikacją:

  • Przeczytaj ponownie CV wysłane do firmy i przypomnij sobie daty, zakresy obowiązków oraz projekty.
  • Przejrzyj ofertę pracy i zaznacz wymagania, do których możesz odnieść własne doświadczenia.
  • Poznaj podstawowe informacje o firmie, jej działalności, produktach lub usługach oraz zespole.
  • Przygotuj kilka przykładów sytuacji, w których wykorzystałeś konkretne umiejętności.
  • Zabierz lub przygotuj pod ręką CV, certyfikaty i inne dokumenty, o które może zapytać rekruter.

Przykłady nie muszą pochodzić wyłącznie z poprzedniej pracy. Mogą dotyczyć studiów, szkoły, wolontariatu, praktyk, pracy dorywczej, działalności w organizacji albo własnego projektu. Zamiast powiedzieć „jestem dobrze zorganizowany”, opowiedz, jakie zadanie planowałeś, za co odpowiadałeś i jaki był rezultat. Konkretny przykład, najlepiej uzupełniony liczbą lub zakresem odpowiedzialności, brzmi wiarygodniej niż ogólna deklaracja.

Przygotuj też własne pytania. Pokazują one, że interesuje Cię nie tylko samo otrzymanie pracy, ale także rzeczywisty charakter stanowiska:

  • Jak wygląda typowy dzień pracy na tym stanowisku?
  • Jakie będą najważniejsze obowiązki w pierwszych tygodniach?
  • Jak wygląda zespół i z kim będę najczęściej współpracować?
  • Po czym poznają Państwo, że osoba na tym stanowisku dobrze wykonuje swoją pracę?
  • Jak wyglądają dalsze etapy rekrutacji i kiedy mogę spodziewać się informacji zwrotnej?

Lista kontrolna przed spotkaniem

Na kilka godzin przed rozmową sprawdź kwestie organizacyjne właściwe dla wybranej formy spotkania:

  • Potwierdź datę, godzinę, miejsce lub link do rozmowy.
  • Zapisz imię i nazwisko osoby prowadzącej spotkanie oraz jej numer telefonu lub adres e-mail.
  • W przypadku spotkania stacjonarnego sprawdź trasę i zaplanuj przyjazd z zapasem czasu.
  • W przypadku rozmowy online przetestuj kamerę, mikrofon, aplikację i połączenie internetowe.
  • Przygotuj ciche miejsce, ładowarkę, słuchawki, notatnik oraz plan B na wypadek problemów technicznych.

Strój powinien być schludny, wygodny i dopasowany do charakteru firmy oraz stanowiska. Nie ma jednej stylizacji właściwej dla każdej branży. W biurze o formalnym dress code’ie sprawdzi się bardziej klasyczny zestaw, natomiast w kreatywnym środowisku może wystarczyć elegancki, swobodny ubiór. W obu przypadkach lepiej zrezygnować z ubrań bardzo sportowych, plażowych, mocno krzykliwych lub utrudniających skupienie.

Jak zachować się podczas rozmowy?

Na początku przywitaj się spokojnie, uśmiechnij i słuchaj uważnie. Podczas spotkania stacjonarnego utrzymuj naturalny kontakt wzrokowy, siedź stabilnie i nie pozwól, by nerwowe ruchy całkowicie przejęły Twoją uwagę. W rozmowie online patrz od czasu do czasu w kamerę, ale nie musisz przez cały czas utrzymywać nieruchomego spojrzenia.

Odpowiadaj szczerze, także wtedy, gdy nie masz jeszcze dużego doświadczenia. Możesz powiedzieć, że nie wykonywałeś danego zadania, a następnie wskazać podobną sytuację, w której nauczyłeś się potrzebnej umiejętności. Dotyczy to również pytania o słabe strony. Nie przedstawiaj wymyślonej „wady”, która ma brzmieć jak zaleta. Wybierz prawdziwy obszar do rozwoju i wyjaśnij, jak nad nim pracujesz, na przykład korzystając z planowania, konsultacji lub dodatkowej nauki.

Rekruter może zapytać o osiągnięcia, zakres odpowiedzialności albo oczekiwania finansowe. Przygotuj się na mówienie konkretami. Zamiast „zajmowałem się obsługą klientów”, lepiej wyjaśnić, z iloma osobami pracowałeś, za jakie zadania odpowiadałeś i co udało Ci się usprawnić. Jeśli rozmawiacie o pieniądzach, upewnij się, czy podawana kwota jest brutto czy netto, oraz czy dotyczy miesiąca, godziny lub innego sposobu rozliczenia.

Rekruter nie jest Twoim wrogiem. Jego zadaniem jest sprawdzenie, czy Twoje kompetencje, sposób pracy i oczekiwania pasują do stanowiska oraz zespołu. Ty również oceniasz, czy ta firma jest miejscem, w którym chcesz pracować.

Nie musisz znać odpowiedzi na wszystko. Jeśli pytanie jest niejasne, poproś o jego doprecyzowanie. Możesz też zrobić krótką pauzę, aby uporządkować myśli. Taka reakcja jest bardziej profesjonalna niż chaotyczna odpowiedź udzielona wyłącznie pod wpływem stresu.

Co zrobić po rozmowie?

Zaraz po spotkaniu zapisz najważniejsze ustalenia, pytania, które padły, oraz własne odczucia. Zastanów się, które odpowiedzi były konkretne, a gdzie zabrakło przykładu. Każda rozmowa daje doświadczenie, nawet jeśli nie kończy się ofertą. Przy następnym spotkaniu łatwiej będzie Ci opanować stres, nazwać swoje kompetencje i świadomie ocenić propozycję.

Dobre przygotowanie nie polega na nauczeniu się odpowiedzi na pamięć. Chodzi o to, aby znać swoje doświadczenia, rozumieć stanowisko i wejść w rozmowę jako osoba gotowa zarówno odpowiadać, jak i zadawać pytania.